شنبه, 04 آذر 1396 ساعت 09:05

اطلاعات تکميلي

  • سوداگران ارزی به کجا می روند؟

تنبیه مردم ایران به جرم حفظ امنیت ملی

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

علی پاکزاد

عصراقتصاد: در هفته گذشته شاهد شدت گرفتن تلاش مدافعان افزایش نرخ ارز برای توجیه و ترغیب بانک مرکزی در تضعیف پول ملی بودیم و متاسفانه اتاق بازرگانی تهران به محمل این تلاش ها تبدیل،رئیس اتاق به هرطریق تلاش کردبه توجیه ضرورت افزایش نرخ بپردازد، توجیهاتی که درآن حتی دستاوردهای امنیت ملی نیزنادیده گرفته شد تامحملی به ظاهرعلمی برای افزایش نرخ ارزارایه شود.

خوانساری در بخشی از سخنرانی خود به کاهش نرخ لیر اشاره کرده، گفت: "در زمان روی کار آمدن دولت یازدهم، قیمت لیر ترکیه 2500 تومان بود که اکنون به 1000 تومان رسیده، در شرایطی که در همان زمان قیمت دلار 3500 تا 3600 تومان بود که تا دوماه پیش هم قیمت روی همین حدود بود. در نظر داشته باشید وقتی قیمت لیر به نصف کاهش پیدا می‌کند طبیعی است که واردات کالا به ایران از ترکیه افزایش یابد و به همین دلیل است که در شش ماهه ابتدایی امسال تنها 600 هزار نفر به آنتالیا و شهرهای جنوبی ترکیه سفر کرده‌اند؛ در واقع ما یارانه ارزانی سفر به ترکیه و واردات کالا از ترکیه را با اتخاذ سیاست‌های نادرست در حوزه نرخ ارز، پرداخت می‌کنیم. اصرار بیش از اندازه روی ثابت نگهداشتن قیمت ارز باعث شده است که تولید در کشور دچار مشکل شود."
این تحلیل از سوی یک فرد عادی می توانست توجیه پیدا کند ولی زمانی که از سوی رئیس اتاق بازرگانی پایتخت بیان شود این شائبه را پیش می آورد که توان کارشناسی ایشان تا چه حد متناسب با جایگاهی است که در اختیار دارد؟
در پاسخ به ارزیابی ناقص رئیس اتاق تهران می توان به چند نکته کوتاه اشاره داشت؛ اول آنکه کاهش ارزش لیر در سالهای گذشته همزمان با بحران سوریه اتفاق افتاده و ناشی از تبعات سیاستهای غلط دولت وقت ترکیه در حمایت از گروههای سلفی است و البته تقابلی که با قدرت های منطقه ای مانند روسیه داشت.
دومین نکته این است، آنچه در این دوره مانع کاهش ارزش پول ملی ما در مقابل لیرترکیه شد، تلاش دیپلمات های ایرانی در جریان مذاکرات برجام و از سوی دیگر مواضع قاطعانه رهبری در مقابل جریانات تکفیری بود که دستاورد آن ثبات امنیتی کشور طی دوره مورد انتقاد رئیس محترم اتاق بازرگانی تهران است.
اما زمانی که رئیس اتاق تهران به روش مرسوم نئوکلاسیک ها به صورت تک عاملی به تحلیل شرایط حاکم بر اقتصاد ایران می پردازد نتیجه ای بهتر از این نمی توان انتظار داشت. لذا فارغ از نقد وارد به نگاه ایشان بد نیست به بررسی شرایطی بپردازیم که افت لیر ترکیه را در سالهای اخیر موجب شد.
دلایل افت ارزش لیر
برای بررسی این موضوع تنها کافی است فهرستی حوادثی که امنیت ملی ترکیه را تحت الشعاع قرارداده اند بررسی کنیم، حوادثی که عملا تاثیر گذار ترین بخش اقتصاد ترکیه یعنی صنعت گردشگری این کشور را هدف گرفته بود و باعث شد طی سالهای اخیر تعداد گردشگران این کشور از مرز 40 میلیون نفر به حدود 20 تا 22 میلیون نفر افت کند.
یک کودتای شکست خورده به همراه 18 حمله انتحاری به علاوه حوادثی مانند ترورسفیر روسیه در آنکارا و تقابل نظامی با روسیه که منجر به هدف قراردادن هواپیمای نظامی روسیه شد و در نهایت تحریم صنعت گردشگری ترکیه توسط روسیه همه و همه مسائلی است که طی سالهای 1393 به بعد باعث افت ارزش لیر ترکیه شد.
در بررسی این شرایط در 23 آذرماه سال 93 دکتر رضا دهقانی در یادداشتی که در سایت آینده پژوهشی جهان اسلام منتشرشده در تحلیل شرایط اقتصادی ترکیه می نویسد:
ثبات رشد اقتصادی متوازن تا اوایل و نیمه اول سال 2013 وجود دارد ، اما اتفاقاتی که از سال 2013به ویژه درمورد بحران سوریه ومسائل داخلی ترکیه (افشای مساله فساد مالی وضعیت کشمکش هایی که بین گولن و دولت) حوادث دیگری رادر ترکیه رقم زد و امیدواری اینکه ترکیه تاسال2023 جزء10اقتصادبرتر ،توزیع ناخالصی داخلی 2000میلیارد دلار داشته باشد خدشه داروتیره تار شد.
این اتفاقات که اواخر 2012اوایل 2013 اتفاق افتاد، رشد اقتصادی ترکیه را تحت الشعاع قرار داد . مخصوصا انعکاس بحران های خارجی ترکیه مهمترین تاثیرش را بر اقتصاد ترکیه گذاشت . یکی ازمهمترین آنها بحث سوریه و اینکه ترکیه جولانگاه گروه های تروریستی شد بر فرار سرمایه های خارجی از ترکیه بسیار تاثیر گذاشت.
از سال 2013 روند جذب سرمایه گذاری در ترکیه بسیار کاهش پیدا کرد و رشد اقتصادی ترکیه هم به عنوان یک پارامتر تاثیر گذار تحت الشعاع سرمایه گذاری خارجی قرار گرفت. این قضیه در بودجه دولتی ترکیه هم تاثیر گذاشت و کسری بودجه را در سال 2013و 2014و پیش بینی در سال 2015 خواهد داشت.
بطوریکه بازار بورس ترکیه از سال 2013 با مشکل مواجه شد و شاخص بورس این کشور در طی یک سال یعنی سال 2014 به میزان 18 درصد کاهش یافت. این در حالی بود که چهار سال قبل از آن یعنی در سال 2010 بیش از 9.2 درصد این رشد داشت. نرخ تورم این کشور که تاسال 2012 نزدیک به 5 بود هم اکنون به 7.4 درصد رسیده. ارزش لیره بیش از 30درصد کاهش پیدا کرد.

بازی با احساسات ملی برای توجیه سوداگری
حال با توجه به موارد ذکر شده باید از آقای خوانساری پرسید: آیا بازهم باید کاهش ارزش لیر ترکیه را به عنوان دلیل برای کاهش ارزش ریال بدانیم؟ آیا به دلیل آنکه بحران های امنیتی اقتصاد ترکیه را تحت تاثیر قرارداده است می توانیم بهانه ای برای تضعیف پول ملی خود داشته باشیم؟
نکته قابل تامل دیگر آنکه رئیس اتاق تهران برای عامه پسند کردن توجیهات غیر علمی خود از عبارت " یارانه دادن ایران به اقتصاد ترکیه استفاده می کند"، عین عبارتی که بعضی رسانه های هم سو با ایشان از آن برای تیترخبرسخنرانی وی استفاده کردند.
طبیعی است هر ایرانی عاقلی با احساسات وطن دوستانه، چنین اقدامی را خلاف منافع ملی میداند، و لابد با طیب خاطر به افزایش نرخ دلار برای یارانه ندادن به اقتصاد ترکیه رضایت می دهد.اما سئوال این است که آیا تفاوت نرخ ارز است که ایرانی ها را به ترکیه می کشاند؟یا سودفرصت طلبانه ای  که درسفر ایرانیان به ترکیه نهفته است؟
برای پاسخ به این سئوال بد نیست اشاره ای بکنیم به خبر خبرگزاری ایسنا در تاریخ 9 تیرماه سال 95 با عنوان: " تورهای ترکیه بعد از انفجار فرودگاه حراج شد9 تیر 95".
در این خبرکوتاه آمده است: " در حادثه تروریستی شب گذشته در فرودگاه آتاتورک، یک نفر ایرانی کشته و پنج ایرانی دیگر زخمی شده‌اند. با این حال در شرایطی که ترکیه شب پرالتهابی را پشت سر گذاشته، اما برخی آژانس‌های گردشگری ایران بدون توقف، کماکان به تبلیغ تورهای این مقصد آن‌هم با رقمی نازل‌ ادامه می‌دهند. طبیعتا وضع موجود باعث شده جمعیت قابل توجهی ازسفر به این کشورانصراف دهند وآژانس‌هایی هم که قبلاخدمات راچارترکرده‌اند، برای جبران خسارت‌های خود،تورهای VIP را با آفرهای ویژه‌ به فروش بگذارند،به امید آن‌که مسافران وحشت‌زده ازاتفاق فرودگاه آتاتورک راترغیب کنند. این اقدام برخی آژانس‌ها در شرایط حاضر تا آنجا پیش رفته که تورهایVIP که تا دیروزبالای یک و نیم میلیون تومان قیمت داشت، حالا با قیمت 950 هزار تومان به فروش گذاشته شود".
مسعود خوانساری به عنوان یکی از نمایندگان بخش خصوصی رفتارهای اینچنینی را چگونه توجیه می کند؟ آیا سفر ایرانیان یارانه به اقتصاد ترکیه است یا فرصت طلبی غیر ملی سوداگران داخلی؟
منفعت دوستانی که مردم را به سمت کشوری پر آشوب هدایت می کنند چگونه توجیه می شود؟آیا اتاق بازرگانی، صنایع ، معادن و کشاورزی تهران در قبال افرادی که دست به این نوع سودجویی ها می زنند و خود را از اعضای بخش خصوصی هم میدانند موضعی گرفته است؟
تنبیه مردم ایران به دلیل حفظ امنیت ملی
واقعیت این است که در همه کشورهای جهان بر اساس واقعیت های علمی ، دولت و فعالان اقتصادی سعی می کنند پول ملی خود را تقویت کرده و قوی نگه دارند ودر صورتی که با ارتقاء کیفیت ، اصلاح قیمت محصولات و بازاریابی های منسجم ، نتیجه مطلوب حاصل نشد ، ازکاهش نرخ ارز بطور موردی و با برنامه و زمانبندی محاسبه شده ، برای اصلاح تراز بازرگانی ، آنهم به عنوان سیاست کوتاه مدت استفاده کنند.
اما ظاهرا اصل تقویت سوداگری ارزبه بهانه تقویت صادرات، ازنظر رییس اتاق تهران آنقدرارزشمند است که دستاوردهای امنیتی ، دیپلماسی و نفتی جمهوری اسلامی ایران و مردم باید نادیده گرفته شود و سربلند ترین ملت منطقه و جهان با گران شدن سفره معاش تنبیه شوند.



 

خواندن 62 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395