شنبه, 04 آذر 1396 ساعت 09:31

اطلاعات تکميلي

  • غلامرضا کیامهر در گفت وگو با عصراقتصاد:

عده ای از راه دلال بازی دلار ثروت اندوزی می کنند

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

سمیه بابایی

عصراقتصاد: اگرچه بازار ارز در ایران قابل پیش بینی نیست و تلاطم ماه های گذشته بازار ارز که از اواسط تابستان شروع شده بود و نرخ دلار به بالای 4 هزارتومان رسید، عده ای را نگران کرده است که جهش دوباره نرخ ارز زمینه ساز مشکلات اقتصادی در ایران شود ، اما برخی از دخالت دولت در بازار و تمایل به افزایش نرخ ارز سخن می گویند.

این درشرایطی است که مسئولان بانک مرکزی طی این مدت در صحبت های خود اعلام می کردند که بازار ارز مسیر عادی خود را طی می کند و افزایش نرخ ارز چیز عجیبی نیست .دراین مدت بسیاری از کارشناسان درخصوص نوسانات نرخ ارز و پیامدها و آسیب هایی که علاوه بر ضرر و زیان های اقتصادی گریبانگیر مردم خواهد شد، هشدار می دادند.

حال در مقطعی که گران شدن نرخ ارز به یک موضوع مهم درکشور تبدیل شده است، رییس کل بانک مرکزی درگفت وگویی به صراحت دلیل افزایش نرخ ارز در ماه های گذشته را تقاضای فصلی اعلام کرده است . این در حالی  است که مسئولان بانک مرکزی در مقطعی که نرخ دلار رو به افزایش بود، همواره تاکید می کردند که دلار مسافرتی تاثیر چندانی برافزایش نرخ ارز در بازار ندارد .

حال به نظر می رسد صحبت های سیف و نسبت دادن افزایش نرخ ارز به تقاضای فصلی ، قطعا به کام سوداگرانی خواهد بود که از فضای پیش آمده در دوران تحریم استفاده کرده و بدشان نمی آید با توجه به اینکه نرخ سود بانکی نیز کاهش یافته است ،  با نرخ ارز بازی کرده که متاسفانه این امر در نهایت به نام دولت تمام می شود . این سوداگران بازار ارز برای دست یابی به سودهای نجومی تلاش می کنند فضای روانی کاذب در بازار ارز تداوم داشته باشد. این درحالی است که کارشناسان براین باورندکه هجوم سوداگران ، عرضه موقت ارز و فشار صادرکنندگان برای افزایش قیمت دلار مهم ترین دلایل افزایش نرخ ارز در شرایط فعلی است و باید بازار ارز به گونه ای باشد که سفته بازان علاقه ای به انباشت ارز نداشته باشند.

در این خصوص به سراغ غلامرضا کیامهر کارشناس و تحلیلگر مسائل بانکی رفته و با وی به گفت وگو نشستیم که در ادامه آمده است .کیامهر معتقد است عده ای از راه دلال بازی دلار ثروت اندوزی می کنند.

غلامرضا کیامهر در مورد افزایش نرخ ارز در ماه های گذشته ، گفت : درحال حاضر کشور با مشکل اساسی درخصوص نرخ ارز مواجه است.

وی با بیان اینکه نباید فقط بانک مرکزی را در افزایش نرخ ارز مقصر دانست ، افزود: درست است که بانک مرکزی سیاست های پولی و ارزی کشور را تعیین می کند ، اما ماوراء اختیارات بانک مرکزی، فاکتورها و عواملی است که بر نرخ ارز تاثیر می گذارد .

سیاست گذاری متمرکز اقتصادی نداریم

 این کارشناس بانکی با اشاره به اینکه متاسفانه درکشور سیاست گذاری متمرکز اقتصادی نداریم ، ادامه داد : در خارج از ساختار و بدنه دولت بخش هایی هستند که به فعالیت اقتصادی پرداخته و پاسخگوی دولت و بانک مرکزی نیستند . این در حالی است که گردش مالی بالایی داشته و مراکز فعالیت اقتصادی آن ها خارج از حیطه نظارت و اقتدار دولت بوده و با فعل و انفعالات خود قیمت دلار را افزایش می دهند .

 بانک مرکزی منافع مستقیمی در افزایش نرخ ارز ندارد

وی در ادامه به مسببان افزایش نرخ دلار درکشور اشاره داشت و تاکید کرد : بانک مرکزی هیچ منافع مستقیمی در افزایش نرخ ارز ندارد، بلکه این دولت است که با افزایش نرخ ارز و کاهش ارزش پول ملی ، مقداری ازکسری بودجه سالانه خود را جبران می کند و در عین حال موجب افزایش پایه پولی و حجم نقدینگی در جامعه می شود.

از دیگر ذی نفعان افزایش نرخ ارز ، دلالان و سوداگرانی هستند که از زمان کاهش نرخ سود سپرده های بلندمدت بانکی، نقدینگی خود را در بازار معاملات ارز به کار انداختند و در بازار ایجاد تقاضای کاذب می کنند .گروه دیگر نیز صادرکنندگان فله ای میوه و تره بار، خشکبار و دیگر محصولات فله ای بدون ارزش افزوده هستند که از افزایش نرخ ارز سودهای کلان می برند .

کیامهر ضمن اشاره به اینکه اقتصاد کشور شفاف نیست ، تصریح کرد : 80 درصد اقتصاد ایران در اختیار دولت و 20 درصد مابقی در دست بخش خصوصی است . البته در بخش های خارج از دولت نیز ارگان هایی هستند که فعالیت اقتصادی داشته و سالیانه حدود 60 تا 70 میلیارد دلار گردش مالی دارند .

افزایش نرخ ارز به زیان تولیدکنندگان است

وی در ادامه با بیان اینکه بخش خصوصی کشور ضعیف بوده و به غیر از قسمت تجاری بخش خصوصی که کارش دلالی و صادرات فله ای کالا است که بدون ارزش افزوده از افزایش نرخ ارز سود می برند ، عنوان کرد: افزایش نرخ ارز به زیان تولیدکننده درکشور است. به این دلیل که تولید کنندگان باید حدود 60 درصد مواد اولیه ، ماشین الات و تجهیزات را با دلار وارد کشورکنند ، افزایش قیمت دلار در قیمت تمام شده محصولات آن ها تاثیر گذاشته و قدرت رقابت تولید کننده داخلی را در بازارهای صادراتی کاهش می دهد . برای مثال با وجود محصولات ارزان قیمت چینی که به فور وارد کشور می شود، با افزایش نرخ ارز، تولیدکنندگان داخلی دیگر توان رقابت با محصولات خارجی را نخواهد داشت .

کیامهر در ادامه اظهار داشت : ایران کشور صد درصد صنعتی نبوده و فقط صنعت داری می کند و صنعت ساز نیست . بنابراین با توجه به اینکه تولید درکشور ارز محور است، بر خلاف کشورهایی مانند ژاپن ، کره جنوبی و چین که صد درصد نیازهای خود را در داخل تولید می کنند، بیش از 50 درصد نیازهای خود را به وارد می کنیم و در این شرایط اولین آسیب افزایش نرخ ارز به بخش تولید وارد می شود.

بانک مرکزی استقلال کافی ندارد

وی با اشاره به اینکه افزایش نرخ ارز درکشور تبدیل به یک معمای بزرگ شده است، عنوان کرد: نباید بانک مرکزی را مقصر افزایش نرخ ارز دانست . بانک مرکزی تنظیم کننده سیاست های ارزی است و به دلیل عدم استقلال کافی قدرت اجرای تمام سیاست ها را ندارد، برخلاف اقتصاد های آزاد دنیا که بانک مرکزی مستقلی دارند.

ساختار دولت باید کوچک، چابک و کم هزینه شود

کیامهر با اشاره به اینکه دولت ها از دو دهه گذشته تاکنون هزینه های بالایی داشته و در شرایط فعلی دولت  از محل افزایش نرخ ارزکسر بودجه خود را جبران می کند ،گفت :ساختار دولت باید کوچک، چابک و کم هزینه شده و تصدی گری غیر حاکمیتی اقتصادی به بخش خصوصی واقعی سپرده شود. این درحالی است که بیش از 60 درصد بودجه سال 97 دولت به هزینه های جاری و بقیه به هزینه های عمرانی اختصاص پیداکرده است .

به دلیل اینکه عرضه ارز در اختیار دولت بوده و سالانه حدود 50 تا 60 هزار میلیارد تومان کسری بودجه دارد، بنابراین باید ارز را با قیمت بیشتری به بانک مرکزی فروخته تا ریال بیشتری دریافت کند .

برای مثال سازمان امور مالیاتی که کاراصلی آن وصول درآمدهای مالیاتی دولت است ودیگرنیازی به این همه پرسنل ، مدیر ومدیرکل و  این همه ساختمان وتشکیلات وسیع برای دریافت مالیات ازمودیان مالیاتی نیست .چون دردنیای امروز باو جودتکنولوزی it و شبکه های اینترنتی سیستم های سنتی دریافت مالیات منسوخ شده ولی متاسفانه درکشورما روند وصول مالیات همچنان به شکل گذشته باقی مانده وهمین امرعلاوه برایجاد نارضایی شدید درمیان صاحبان کسب وکارهزینه دریافت مالیات راهم به شدت افزایش داده است درحالی که اگرنرم افزاری که سالهاست برای مکانیزه کردن وصول مالیات وقطع ارتباط مودیان با ممیزان مالیاتی باصرف هزینه سنگین تهیه شده به کارانداخته شود بسیاری ازاین مشکلات برطرف خواهدشد وهزینه دولت هم کاهش پیدا می کند.

عده ای از راه دلال بازی دلار ثروت اندوزی می کنند

این کارشناس بانکی ضمن اشاره به حضور سوداگران و دلالان در بازار ارز ، تصریح کرد : دربسیاری ازکشورهای منطقه مانند امارات نرخ دلارسال هاست تقریبا ثابت مانده ودربسیاری ازکشورهای آسیایی مانند مالزی نرخ برابری رینگت پول ملی آن کشورچند دهه است که در برابر دلارافزایش قابل ملاحظه ای پیدا نکرده است .یک دلیل مهمش این است که دولت ها درکشورهای مزبور با مشکل کسری بودجه وتورم دست به گریبان نیستند.

وی افزود :متاسفانه در ایران با دلار مانند کالا برخورد می شود و روزانه شاهد افزایش قیمت آن هستیم. برای مثال افزایش قیمت نان که گرانی های بیشتری را به دنبال خواهد داشت فشارهای معیشتی را براقشارکم درآمد افزایش خواهد داد.

 ضرورت چاره جویی دولت برای گرانی دلار

کیامهر تصریح کرد: با توجه به اینکه قیمت دلار از مرز 4 هزارتومان عبورکرده است در صورتی که دولت چاره جویی نکرده و هزینه های مالی خود را کاهش ندهد، بنابراین شاهد جهش دوباره نرخ ارز در چند ماه آینده خواهیم بود و در این شرایط ضربه سنگینی به اقتصاد و تولید کشور وارد می شود.در سالی که به نام اقتصاد مقاومتی و حمایت از تولید ملی و اشتغال آفرینی نام گذاری شده است، با افزایش نرخ ارز نه تنها شغلی ایجاد نمی شود بلکه بسیاری از تولید کنندگان از صحنه فعالیت و تولید خارج خواهند شد.

وی در پاسخ به این سوال که برخی اقتصاددانان نئولیبرال معتقدند افرایش نرخ دلار موجب تقویت صادرات می شود، افزود: این امر مربوط به کشورهایی است که اقتصاد آزاد درآن ها حاکم است. مانند ژاپن ، امریکا، اتحادیه اروپا ،کره جنوبی ، فرانسه و انگلیس که با کاهش ارزش برابری پول خود در مقابل دلار رقبای خود را به ازصحنه برکنارکرده  تا محصول ارزان تر برایشان تمام می شود.

کیامهر در خصوص صحبت های اخیر رییس کل بانک مرکزی که افزایش نرخ ارز را ناشی از نوسانات فصلی اعلام کرده بود ،عنوان کرد : نوسانات فصلی در مقاطعی از سال مانند ایام حج که تقاضای دلار افزایش می یابد تاحدودی می تواند تاثیرگذار  باشد . اما این نوسانات فصلی و مقطعی بوده و بیشترین نوسانات نرخ ارز در ایام تابستان و  تعطیلات نوروز است .

افزایش دایمی نرخ دلار ربه بلای جان اقتصاد تبدیل شده است

وی ضمن اشاره به اینکه افزایش دایمی نرخ دلاربه بلای جان اقتصاد وتولیدکشورتبدیل شده است ، اظهار کرد: انتظار می رفت پس از برجام که نقطه عطفی در دیپلماسی ما است، تا نرخ ارزکاهش یابد، اما با وجود ازاد سازی دلار های بلوکه شده همچنان شاهد افزایش نرخ ارز درکشور هستیم .

تک نرخی شدن ارز در شرایط کنونی امکان پذیر نیست

این کارشناس بانکی در پایان درخصوص تک نرخی شدن ارز خاطرنشان کرد : درشرایط کنونی اقتصادی کشور، تک نرخی شدن ارز امکان پذیر نیست .تک نرخی شدن به این معنا است که نرخ ارز در بانک مرکزی و صرافی ها به یک قیمت باشد .بیش از دو دهه است که تک نرخی شدن ارز درتمام دولت ها مطرح است و با توجه به اینکه بازار ارز در اختیار بانک مرکزی نبوده و همچنین اقتصاد کشور شفاف نیست ، تا زمانیکه اقتصاد دولتی است و دولت با کسری بودجه سنگین مواجه است تک نرخی شدن ارز صورت نخواهد بود.

 

خواندن 66 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395