دوشنبه, 21 خرداد 1397 ساعت 02:00

اطلاعات تکميلي

  • رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری :

در حال حرکت به سمت بحرانیم، در عملکردمان تجدید نظر کنیم

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

یازدهمین نشست تخصصی " ایران کجاست، ایرانی کیست " با حضور سید محمد بهشتی رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری در محل سازمان برنامه و بودجه برگزار شد.

رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری با اشاره به انزوای فرهنگی ایران گفت: جامعه  ایرانی های مهاجر را در خروج ایران از انزوای جهانی در بعد فرهنگی و فارغ از بحث سیاسی و اقتصادی موثر دانست و گفت: این جامعه به رغم موجودیت مستقل نسبت به سرزمین مادری هم تعلق خاطر داشته و بی تفاوت نیست و می تواند به سرپلی برای برقراری دوباره تعاملات جهانی تبدیل شود.

طرح های توسعه ای برای غلط گیری از سرزمین

 به گفته بهشتی، جامعه تحصیلکرده گویی معتقد است نسبت های عناصر طبیعی این سرزمین اعتباری است و گاهی اوقات با انتقاد از این سرزمین، آن را پر غلط دانسته و ابراز تعجب می کنند که در اینجا ابرها بعد از طی مسافت زیادی بر فراز اقیانوس به کوه های زاگرس می رسند و این کوه ها مانع از ورود ابرها به فلات ایران می شوند و این ابرها بر زاگرسی می بارند که زمین ندارد و آب زبادی دارد در حالی که در مرکز فلات ایران دشت فراوان است اما آب نیست.

وی در ادامه به کوه های البرز به عنوان مانعی بر سر راه ورود ابرها از سمت دریای مازندران به فلات ایران اشاره کرد و گفت: کویر مرکزی و کویر لوت را در سرزمینمان به مثابه دو لکه ننگ به شمار می آوریم و شاهد این حرف، رفتار ما در یکصد سال گذشته با این سرزمین است.

وی عمده طرح های توسعه ای را در راستای غلط گیری از ایران دانست و گفت: پروژه های عظیمی مانند سدسازی ها روی رودخانه های کارون و دز یا تونل کوهرنگ و موارد مشابه، همگی در واقع نوعی تلاش برای غلط گیری از این سرزمین بوده اند.

 رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری گفت: ما سرزمین خود را به عنوان یک موجودیت واحد و یکپارچه به جا نمی آوریم و تلقی درستی از این سرزمین نداریم.

وی با تاکید بر موجودیت واحد سرزمین ایران از لحاظ طبیعی، تاریخی و فرهنگی، کوه دماوند را مثال زد و گفت: این کوه دارای یک موجودیت واحد بوده و یک پدیده با یک علت است.

بهشتی اندام وارگی را یکی از ویژگی های موجودیت واحد دانست و با اشاره به درخت گفت: اگرچه درخت یک موجودیت واحد دارد اما اجزا تشکیل دهنده آن با هم متفاوت بوده و نقش های مختلفی دارند در حالی که هر کدام از این اجزا جای مخصوص خود را دارند.

وی در ادامه اقتصاد را مجموعه منابعی تعریف کرد که یک محصول اپتیموم ارایه می کنند و گفت: وقتی چیزی یک موجودیت واحد پیدا می کند در واقع همه اجزا با هم وجه جدیدی یافته و شرایط اپتیموم را ارایه می کنند.

وی با تاکید بر این که در موجودیت واحد هیچ چیزی اتفاقی نیست گفت: با تغییر یک جز در موجودیت واحد همه اجزا به هم می ریزد چرا که همه اجزا با کل نسبت دارند.

 وی با اشاره به برابری تقریبی تاریخ زیست بشر با سابقه زیست در سرزمین ایران گفت:در ایران از کهن ترین ادوار آثار زیست وجود دارد و این سرزمین همواره در بسیاری از نقاط عطف تاریخ زیست بشر مثل اهلی کردن حیوانات و گیاهان، یکجانشینی، تشکیل روستاها، کشف فلز، پیدایش شهرها ابداع سفال و غیره در رده اول یا دوم قرار دارد.

بهشتی زبان فارسی و آیین نوروز را از جمله نشانه های وحدت فرهنگی دانست و گفت: هر جایی که نوروز برپا می شود یا شاهنامه معتبر و محترم است یا شعر فارسی سروده می شود، آنجا ایران (اعم خود ایران یا تحت نفوذ ایران) است.

وی با اشاره به وجود 12هزار شاعر پارسی گو در بوسنی، از تاثیر فرهنگ ایرانی در این کشور خبر داد.

وی به نقل از دو ایران شناس روس گفت: در روسیه سندی متعلق به هزار سال پیش (دوران سلجوقی) کشف شده که نشان از هم پیمان شدن تعدادی از روسای قبایل روس دارد و نکته جالب این است که تعداد زیادی از این افراد دارای اسامی شاهنامه ای هستند و این امر حاکی از نفوذ فرهنگی ایران است.

وی به تنوع و فراونی تنوع فرهنگی در ایران اشاره کرد و گفت: تنوع فرهنگی در ایران از کل اروپا بیشتر است.

70هزار گویش در ایران

 بهشتی در ادامه سخنانش از وجود 20 تا 60 زبان و 70هزار گویش در ایران خبر داد و آن را نشانه تنوع فرهنگی در کشور دانست.

وی با بیان این نکته که تنوع فرهنگی ایران دارای منشا درون سرزمینی است، گفت: گاهی برخی به اشتباه تنوع فرهنگی در ایران را با تنوع فرهنگی در کانادا و استرالیا مقایسه کرده و از اصطلاحاتی مانند کشور چهل تکه استفاده می کنند در حالی که توجه ندارند در آمریکا و کانادا تنوع فرهنگی از بیرون با ورود مردم سایر سرزمین ها به وجود می آید این در حالی است که کردها و آذری ها  در ایران کرد و آذری شدند.

وی با اشاره به منشا مشترک کردها و آذری ها افزود: منشا هر دو این اقوام مادها هستند در واقع مادهایی که در دشت ها سکونت می کردند آذری و ساکنان کوه ها، کرد شدند و به دلیل موقعیت ها و نقش های مختلف دارای ویژگی های متفاوتی هستند.

ایران یا پارس

رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری گفت: در غرب الگویی وجود دارد که به دنبال ساخت دولت- ملت و ایجاد وحدت و هویت رسمی است اما همه اینها اعتباری و تصنعی است چرا که در عالم واقع کشور کانادا وجود ندارد بلکه این کشور روی کاغذ براساس توافق عده ای به وجود می آیند همانطور درمورد بلژیک و بسیاری از کشورها چنین است.

وی با اشاره به استفاده از این الگوی غربی از زمان رضا شاه در ایران، آن را باعث ایجاد برخی اختلالات در این سرزمین دانست و گفت: تا قبل از این تاریخ این سرزمین هرگز به نام ایران نبود و به اسم سرزمین پارس شناخته می شد.

وی افزود: ایران در واقع قلمرو بزرگ فرهنگی معتبر در شاهنامه است و در واقع چیزی معادل اروپا است بنابراین نامیدن این سرزمین به اسم ایران مانند این است که کشور بلژیک را اروپا بنامیم و همه چیزهای اروپا مانند رنسانس، فلسفه یونان باستان و غیره را متعلق به بلژیک بدانیم.

بهشتی با اشاره به ثبت آثار در فهرست میراث جهانی و مجادله بر سر این که کدام اثر متعلق به کدام کشور است از مثنوی مولانا مثال زد که در بلخ افغانستان متولد شد، در قونیه ترکیه  فوت کرد و مثنوی را به زبان فارسی سرود و امروز همه این کشورها مولانا را متعلق به خود می دانند.

وی مشکلات امروز کازرون را یکی دیگر از مشکلات تحمیل اعتبارها بر واقعیت ها دانست و گفت: حاصل شکل گیری نسبت دولت – ملت در دوره جدید، ملت های تولید شده توسط دولت ها هستند درحالی که در گذشته ملت ها، دولت ها را پدید می آورند.

وی در ادامه به بحران ها و ویژگی های سرزمین ایران اشاره کرد و به تحلیل آینده پیش رو در شرایط فعلی پرداخت و گفت: بحران چند پاره شدن سرزمین ایران و مشغول شدن به این چند پارگی که در دوره ایلخانی تا صفوی اتفاق افتاد مانع موقعیت جهانی و تعامل با دنیا شده به طوری که کشوری که ویژگی اصلی آن تعامل جهانی بود دچار انزوا شده و به جهان پشت کرد.

وی در توضیح عوارض پشت کردن به جهان گفت: تاریخ نشان می دهد هر زمانی که ایران دارای تعاملات جهانی بوده دوره پررونق اقتصادی، فرهنگی و ... بوده است اما با افول این تعاملات دچار افسردگی فرهنگی شده ایم و به دلیل منزوی شدن از رخدادهای جهان بی خبر می مانیم.

توهم ارتباط با جهان

 بهشتی با بیان این نکته که در دوره صفوی ما با جهان ملاقات نمی کنیم بلکه آنها با ما ملاقات می کنند ، گفت:  به همین دلیل اگرچه ملاصدرا با دکارت هم عصر است اما او هرگز نامی از دکارت نمی شود چون سیاحان اروپایی دانشمند، حکیم، اندیشمند و فیلسوف نبودند بلکه جواهرفروش و تاجر بودند و ما در مواجه با آنها دچار توهم ارتباط با جهان بودیم.

رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری با استناد به مهاجرت های جامعه ایرانی در طول تاریخ گفت: این جامعه همواره هرم های منزلتی بالا را در جامعه میزبان نشانه می رود و به همین دلیل در نسل سوم جامعه ایرانی شاهد کسب مدارج بالا در حوزه های مختلف هستیم.

وی پیش بینی کرد که ایرانی ها در یکی دو دهه آینده بزرگترین لابی فرهنگی در جهان خواهند بود، لابی که مانند لابی صهیونیست ها نیاز به زد و بند و تعریف منافع مشترک ندارد بلکه لابی کاملا طبیعی است و در خروج ایران از انزوا جهانی در بعد فرهنگی موثر خواهد بود .

وی در ادامه با اشاره به تماس با فرهنگ غرب بعد از جنگ های ایران و روس و ابتلا به شکارگرزدگی به عنوان یکی دیگر از لایه های بحران گفت: در این وضعیت در انفعال قرار گرفته و کم کم پرستاری که اقتضای سرزمین ایران است را به مثابه امری مذموم می  نگریم.

بهشتی افزود: مسیر شکارگرزدگی، احوال شکارگری و بحران مدنیت، امروز ما را  بر سر یک دو راهی قرار داده است و ناگزیر باید دوباره اهل سرزمین مان شویم یا این که سرزمین، ما را بیرون خواهد کرد.

وی با اشاره به بحران آب گفت: ایران بسیار به سرعت در حال حرکت به سمت شرایط بحرانی است که ما را در ناکارآمدی شیوه های مبتنی بر شکارگرزدگی و احوال شکارگری متقاعد خواهد کرد.

وی با انتقاد از طرح انتقال آب دریای عمان به کرمان یا خراسان گفت: گویی ما نمی پذیریم که باید در میزان مصرف آب بازنگری داشته باشیم و مدام به دنبال راه حل های شکارگرزدگی هستیم که به نوعی در امتداد انکارهای قبلی در پذیرش شرایط  است اما اکوسیستم این راهکارها را با شکست روبرو می کند.

وی با هشدار نسبت به ضایعات زیست محیطی در انتقال آب گفت: درآینده نزدیک به اجبار قبول خواهیم کرد که دوباره اهل سرزمینمان شویم و به این منظور نیاز به تجدید نظرهای بسیار بنیادی است. وی با تاکید بر این که این تجدیدنظرها تنها وظیفه دولت نیست گفت: دولت-ملت باید تجدیدنظر کنند و فرد فرد ما باید در عملکرد خودمان تجدید نظر داشته باشیم بنابراین نیاز به بحران قاطعی است که کم کم قطعیت آن در حال آشکار شدن است.

خواندن 198 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395