شنبه, 09 تیر 1397 ساعت 12:10

اطلاعات تکميلي

  • روایت خبرنگار عصر اقتصاد از سفرهای استانی مدیر عامل شرکت ملی بازآفرینی شهری

سفر به بافت برای صیانت از اهداف بازآفرینی

این مورد را ارزیابی کنید
(2 رای‌ها)

محمد ارفع

عصراقتصاد: بازدیدهای هفتگی از استان‌های کشور جهت بررسی میزان پیشرفت اهداف برنامه ملی بازآفرینی و توجیه استانداران و مدیران ارشد آن‌ها یکی از برنامه‌های معاون وزیر راه و شهرسازی است در تعدادی از این بازدیدهای استانی با مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری و مدیران این شرکت  همراه شدم تا از کیفیت این بازدید ها مطلع شوم.

برنامه ریزی‌ها نشان می‌داد که از ساعت 4 صبح یا شاید هم زودتر همه افراد برای عزیمت به سوی مقصد تدارک می بینند تا بتوانند در ساعت مقرر شده یعنی 9 صبح در دفتر استانداران حضور داشته باشند و پس از گفتگوی مختصری با استاندار همراه با وی به جلسه ستاد بازآفرینی شهری پایدار استان بروند.

دراین جلسات که علاوه بر استاندار، معاونان وی، فرمانداران،رئیس اداره کل راه و شهرسازی و معاون بازآفرینی این اداره کل، تمامی شهرداران و تنی چند از اعضای شورای شهر شهرستان های تابعه حضور داشتند بیشتر وقت جلسه به بررسی معضلات موجود در استان ها و راه کارهایی که تاکنون برای مقابله با آن ها اجرایی شده بود می گذشت و پس از آن دکتر عشایری به تشریح اهداف و قوانین پیرامون طرح ملی بازآفرینی شهری می پرداخت و برای هر کدام از استان ها به صورت مجزا راهکارهایی را ارائه می داد.

در بیان دکتر عشایری اما فصل و خطاب های مشترکی نیز دیده می شد به صورتی که وی با اشاره به میزان هزینه های ابلاغی برای طرح ملی بازآفرینی به تشریح موارد مصرف این هزینه های پیش بینی شده در قانون می پرداخت وی  معمولا با بیان اینکه 123 هزار میلیارد تومان اعتبار برای سال 1397 تا 1401 در این طرح بودجه درنظر گرفته شده است یادآور می شد که همه اراضی دولت در این طرح و در کنار طرح بر اساس قانون باید در اختیار این برنامه قرار گیرد.

مدیر عامل شرکت بازآفرینی شهری در این جلسات با بیان اینکه برنامه مورد اشاره از پشتیبانی تجربی ۳ برنامه قبلی برخوردار است تصریح می کرد که رهبر معظم انقلاب اسلامی به سران قوا تاکید کرده اند که به مسئله ساکنان واقع در محلات هدف شهری یعنی همان حاشیه شهرها و بافت های فرسوده خاص تر توجه کنند. وی سپس به مبناهای قانونی برنامه بازآفرینی شهری ایران اشاره و بیان می کرد به همین دلیل در چارچوب مواد ۵۹، ۶۱ و ۶۲ قانون برنامه ششم توسعه تاکید شده دولت و شهرداریها برای بازآفرینی سالانه ۲۷۰ محله ورود پیدا کنند.

مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران،  با تاکید بر اینکه پس از پایان جنگ تحمیلی سه روش توسعه شهری را پشت سرگذاشته ایم می افزاید: نخستین آنها بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده بود که کالبد محور بوده و از تهران برای محلات پروژه تعریف می شد تا به صورت نقد زمین ها تملک صورت گرفته سپس خانه ها تخریب شوند به این امید که کاری در آن زمین تملک شده انجام شود. این رویکرد بالا به پائین و کالبدمحور موجب نارضایتی مردم و طرح با شکست مواجه شد سپس از اوایل دهه ۱۳۸۰ دولت به این فکر افتاد که به سمت بازآفرینی حاشیه شهرها برود که بومی سازی و برنامه های بهسازی و نوسازی کالبدی نیز به آن اضافه شد اما بانک جهانی که سرمایه گذار بود به دلیل تحریم ها عقب نشینی کرد و پروژه ها ناقص ماند.

عشایری تجربه بعدی را 'مسکن مهر' ذکر و بیان می کند: گرچه مسکن مهر به ظاهر اقدام خوبی بود اما در اجرا مناسب نبوده و این مداخله مستقیم دولت در مسکن نیز ناموفق بود لذا بر مبنای همین تجربیات 'برنامه بازآفرینی شهری' نوشته شد که برنامه اقدام مشترک بازآفرینی شهری پایدار با شش فعالیت غیرکالبدی و نرم افزاری از جمله نهاد سازی، ابزارسازی و جریان سازی آغازمی شود.

معاون وزیر راه و شهرسازی ادامه می دهد: محور اصلی برنامه های قبلی که پروژه محور بود در این برنامه به محله محور تبدیل شده و هدف بازآفرینی محله است. همچنین به جای اینکه در پایتخت یا مرکز استان برای شهرستان ها تصمیم گیری شود و به جای رویکرد از بالا به پائین، برنامه از پائین به بالا تهیه شده است همچنین تفاوت دیگر این است که در حالی که در گذشته یارانه بطور مستقیم وارد جریان مسکن می شد و به همین خاطر سوداگری اتفاق می افتاد و فردی که نیاز به مسکن نداشت متقاضی مسکن می شد در این برنامه با پیش بینی های صورت گرفته و طرح مسکن اولی ها یارانه با واسطه داده می شود و تنها به افراد با نیاز واقعی مسکن و یا نیاز به بازسازی مسکن یارانه تعلق می گیرد.

عشایری بار دیگر بر مبنای اصلی برنامه ملی بازآفرینی یعنی همان محله محور بودن تاکید می کند و می افزاید:هر محله فرهنگ خود را دارد که باید حفظ شود و حسن بزرگ برنامه باز آفرینی شهری مبتنی بودن بر برنامه اقدام مشترک است که انتظار می رود در ستاد شهرستانها پس از تدوین برنامه ها، سهم ها مشخص و در ستاد استان تصویب و نقش ها ایفا شود.

وی در این زمینه می افزاید برنامه اقدام مشترک مبتنی بر واقعیات هر محله و نقشی است که هر دستگاه می تواند ایفا کند و برای هر محله برنامه مجزایی مبتنی بر خواست جامعه هدف محله به تصویب برسد عشایری در مورد تامین مالی پروژه نیز میگوید قرار بود دولت از محل هدفمندی یارانه‌ها در این طرح به صورت مستقیم به مردم یارانه پرداخت کند که به دلیل سنگین بودن مبلغ؛ مقرر شد تا دولت سپرده‌گذاری را در بانک‌ها انجام دهد تا مردم بدون سپرده‌گذاری تسهیلات دریافت کنند.

وی می افزاید: در اجرای طرح بازآفرینی رویکرد ما حمایت از بخش خصوصی و توسعه گران برای ورود به محلات است همچنین در پرداخت تسهیلات به سازندگان در کلان شهرها، مراکز استان ها ۵۰۰ میلیون ریال تسهیلات دو ساله با سود دوره مشارکت ۹ درصد و سایر شهرها ۴۰۰ میلیون ریال دریافت خواهند کرد علاوه بر این تسهیلات ودیعه مسکن برای کسانی که زمین خود را برای ساخت در اختیار سازندگان قرار می دهند ۲۰۰ میلیون ریال در مراکز استان ها و ۱۵۰ میلیون ریال در سایر شهرها است. برای زوج های جوان نیز ۶۰۰ میلیون ریال در شهرها و ۸۰۰ میلیون ریال با سود شش درصد در تهران پرداخت می شود.

پس از جمع بندی هایی که توسط استانداران و یا دیگر اعضای حاضر در جلسه صورت می گرفت و پس خاتمه جلسه دکتر عشایری به صورت مستقیم در بافت های ناکارآمد شهری استان ها حاضر شده و به بررسی از نزدیک این محلات می پرداخت.

در این محلات اما بازدیدهای متفاوتی را دکتر عشایری تجربه می کرد به صورتی که مردم ساکن در بافت به وی مراجعه کرده و با بیان های نسبتا تند مشکلات خود را بی پرده با او در میان می گذاشتند در بازار قدیمی زنجان بود که مغازه داری به تندی با لحن ترکی به او مراجعه کرد و با زبانی که من نمی دانستم و بعدها از دیگر همراهان ترک زبان پرسیدم متوجه شدم که آن مغازه دار با عصبانیت معاون وزیر راه و شهرسازی را مقصر اصلی عدم فروش و پایین آمدن قیمت مغازه خود می داند مغازه دار در حالی که فریاد می کشید دکتر عشایری لحنش ملایم تر می شد به گونه ای که در پایان مغازه دار با منطق ارائه شده از سوی وی ارام شد.

از دیگر برنامه های پیش بینی شده سفرهای معاون وزیر راه و شهرسازی به استان های کشور  برنامه کلنگ زنی و یا افتتاح پروژه هایی است که در بافت ناکاآمد در حال انجام است به طور مثال دکتر عشایری در استان همدان علاوه بر بازدید از مراحل ساخت و مرمت کاروان‌سرای سعدالسلطنه و مجموعه تاریخی سردار، سرای محله هادی آباد در استان قزوین را نیز کلنگ زنی کرد.

همچنین در سفری دیگر که معاون وزیر هفته گذشته به استان خراسان رضوی داشت پس از بازدید از مراحل اجرایی طرح ساماندهی بافت ناکارآمد اطراف حرم رضوی پیشنهاد داد بافت اطراف حرم پایلوت  بخش فرهنگی، اجتماعی برنامه بازآفرینی شهری سراسر کشور شود که اگر این مساله روی دهد در واقع این اولین بار است که استانی به عنوان پایلوت در بخش های اجتماعی و فرهنگی توسعه شهری در کشور تعیین می شود. پس از این بازدیدها به طور معمول عصرها به جلسه هم اندیشی مدیر عامل شرکت بازآفرینی شهری با شهرداران و اعضای شورای شهر شهرستان های استان اختصاص دارد جلسه ای که این مسئولین شهری بی پرده مسائل مختلف، پیشنهادات و انتقادات خود را جهت پیشبرد اهداف برنامه ملی بازآفرینی با دبیر ستاد به صورت مستقیم در میان می گذارند.

از مجموع این سفرها و پس از استماع صحبت های شهرداران و حضور در جلسات استانی نگارنده دریافت که با تمام تلاشی که شرکت بازآفرینی شهری و شخص دکتر عشایری به همراه وزیر راه و شهرسازی در زمینه توجیه درست استانداران و شهرداران پیش از این انجام داده است باز هم استراتژی درستی برای تبیین مساله در استان ها وجود ندارد و طرح ملی بازآفرینی شهری و اهداف آن در نظر استانداران طرحی است که فقط مشغله آن ها را زیاد می کند.

همچنین به نظر می آید که شهرداران و اعضای شورای شهر می خواهند تا با سو استفاده از بودجه اختصاص یافته به این طرح برنامه های عقب افتاده شهری خود را پیش برده و برای این برنامه بودجه دریافت کنند زیرا در صحبت ها و انتقادهایی که از سوی برخی از اعضای شورای شهر و شهرداران در این زمینه صورت می گرفت واضح بود که آن ها خود را قیم مردم و ساکنان محله می دانند و فکر می کنند که بهتر از خود آن ها می توانند برای این محلات تصمیم گیری کنند این در حالی است که اهداف اجتماعی این طرح دقیقا روندی از پایین به بالا دارد.

صحبت های شهرداران در جلسات زمانی جالب تر می شد که پروژه های در دست اقدام و یا انجام شده خود را به گونه ای می خواستند در راستای اهداف ملی بازآفرینی شهری نشان دهند تا از این طریق بودجه این طرح ها را تامین کنند. در مجموع به نظر می آید با عدم توجیه شهرداران و اعضای شورای شهر به عنوان دبیران ستاد بازآفرینی شهری شهرستان ها و مجریان اصلی جهت جلوگیری از هرگونه سوء استفاده از  اهداف والای این طرح شرکت ملی بازآفرینی شهری رسالتی مهم تر و نقشی پر رنگ تر را باید ایفا کند و با بافت گردی های مستمر و تقویت تهسیل گران محلی به خواسته های اصلی محلات پی برده و از ایجاد رانت و تعیین اهداف خرد در راستای بهره بری سوداگران جلوگیری به عمل آورد زیرا اگر این نظارت صورت نگیرد به طور حتم این طرح خوب با اهداف زیبا به معضلات شهرها دامن زده و سرنوشتی مانند طرح های گذشته خواهد داشت.

لازم به ذکر است در دو هفته گذشته معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیر عامل شرکت بازآفرینی شهری ایران از سه استان زنجان، همدان و خراسان رضوی بازدید کردند که این گزارش برپایه صحبت ها، بافت گردی های و برنامه های هماهنگ شده در این سه استان تنظیم شده است.

خواندن 1402 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395