دوشنبه, 25 تیر 1397 ساعت 04:00

اطلاعات تکميلي

  • مهدی تقوی در گفت و گو با عصراقتصاد:

بازار ثانویه ارز فاقد پشتوانه علمی است

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

سمیه بابایی

عصراقتصاد: نوسانات بازار ارز به عنوان یکی از بازارهای تاثیرگذار در اقتصاد می تواند پیامدهای منفی برای اقتصاد جامعه داشته باشد. با وجود وعده‌های مسئولان مبنی بر بازگشت ثبات و آرامش به بازار ارز، در فروردین ماه امسال شاهد افزایش نرخ ارز از مرز 5 هزار تومان بودیم .

بنابراین دولت در فروردین ماه و پس از نوسانات شدید نرخ ارز، اقدام به تک نرخی کردن دلار نمود و اعلام کرد که از 21 فروردین ماه نرخ دلار 4200 تومان است و هر قیمتی به غیر از این عدد قاچاق تلقی می شود .

 همچنین دولت سامانه ای به نام نیما (نظام یکپارچه معاملات ارزی) را راه اندازی نمود و مقرر شد تا دلارهای حاصل از صادرات صادرکنندگان به قیمت 4200 تومان به این سامانه واریز و واردکنندگان نیز دلار مورد نیاز جهت واردات کالا را از همین سامانه و به قیمت 4200 تومان تامین کنند.

پس از راه اندازی این سامانه، برخی صادرکنندگان از دستور دولت برای واریز دلارهای خود به سامانه نیما سرپیچی و ترجیح دادند دلارهای خود را در بازار آزاد به فروش برسانند.

دومین مشکل این بود که دولت طی اطلاعیه‌هایی اعلام کرد که دلار 4200 تومانی را تنها برای واردات برخی کالاهای خاص اختصاص خواهد داد و باقی واردکنندگان کالاها مجبورند برای تهیه دلار مورد نیاز خود به بازار آزاد مراجعه کنند و همین موضوع باعث به وجود آمدن نرخ دیگری در بازار آزاد ارز شد.

سرانجام دولت تصمیم گرفت که علاوه بر نرخ 4200 تومانی برای دلار، با نرخ دومی (نرخ توافقی) برای دلار نیز موافقت کند. در این خصوص رئیس کل بانک مرکزی از تقسیم بندی کالاها در دولت در چهار گروه خبر داد و اعلام کرد، تامین ارز گروه سوم کالایی که «کالاهای غیر اساسی» تعبیر می شود، از طریق بازار ثانویه و ارزش دار کردن اظهارنامه‌های صادراتی انجام خواهد شد. در نتیجه مقرر شد تا درکنار نرخ ۴۲۰۰ تومانی دلار، نرخ جدیدی هم برای معاملات و نیازهای ارزی تعیین شود و آنچه که از شمول ارز ۴۲۰۰ تومانی خارج است با نرخ جدید مورد معامله قرار گیرد. این نرخ دلار در خارج از سامانه نیما و در بازاری که بین صادرکننده و واردکننده شکل می گیرد، تعیین می شود و از این رو به آن نرخ دلار توافقی می گویند و به این بازار شکل گرفته بین صادرکننده و واردکننده، بازار ثانویه ارزی گفته می شود.

این در حالی است که بسیاری از کارشناسان معتقدند تشکیل بازار ثانویه ارز منجر به ایجاد فساد، رانت و چند نرخی شدن مجدد ارز و افزایش قیمت‌ها و به نوعی عقب نشینی دولت از سیاست ارزی فروردین ماه است. بنابراین ایجاد بازار ثانویه ارز را مسکنی مقطعی برای وضعیت کنونی بازار ارز دانسته که بعد از چهار تا شش ماه باید ساختارهای لازم برای تک نرخی شدن ارز در کشور فراهم شود.

به گفته این کارشناسان با توجه به جریان‌های نقدینگی داخل کشور و مسائل بین‌المللی که ممکن است ماه‌های آتی با آن مواجه شویم، قطعا بازار ثانویه ارز برای مدت زیادی جوابگو نیست و فقط به صورت مسکن مقطعی عمل می‌کند و به نظر می‌رسد دولت باید به دنبال برنامه جامعی برای مدیریت نرخ ارز باشد که همه متغیرهای اقتصادی را در برگیرد.

در مقابل عده ای براین باورند که تشکیل بازار ثانویه ارز منجر به ایجاد شفافیت و کاهش قیمت ارز می شود .حمید زمان زاده معاون پژوهشی پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی گفته است تشکیل بازار ثانویه ارز موجب شد تا بخش عمده‌ای از ارز صادراتی بخش خصوصی که در نرخ‌های رسمی 4200 انگیزه کافی برای عرضه ارز نداشتند، در آن بازار انگیزه عرضه پیدا کردند. در واقع در شرایط قبلی بخش عمده ارز حاصل از صادرات بخش خصوصی عرضه نمی‌شد و همه منتظر اتفاقات آینده بودند، اما هم‌اکنون این صادرکنندگان ارز خود را در این بازار عرضه می‌کنند.  حال سوال این است که آیا دولت با ایجاد بازار ثانویه ارز از مهار تورم منصرف شده است و اینکه چه کسانی باید پاسخگوی آثار تورمی این موضوع باشند و آیا بقیه هزینه‌های خانوارها با این افزایش قیمت‌ها متناسب است. این موضوع را با مهدی تقوی، کارشناس اقتصادی و عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی در میان گذاشتیم. تقوی معتقد است تشکیل بازار ثانویه ارز مطابق نظریه‌های اقتصادی نبوده و علمی نیست .

تقوی گفت: متاسفانه نوسانات و بلبشو در بازار ارز موجب شده است تا نرخ دلار به شدت افزایش و به قیمت‌های بیش از 8 هزارتومان برسد. بنابراین ضرورت مدیریت و کنترل بازار ارز در جامعه احساس می شود .

نوسانات نرخ ارز عجیب است

تقوی با بیان اینکه نرخ تورم افزایش چندانی نداشته و چاپ اسکناس نیز درحد بالایی نیست، ادامه داد: در شرایط فعلی نوسانات نرخ ارز عجیب است. تمامی ارزها از جمله دلار استرالیا در قیمت‌های بالایی بوده و این نشان دهنده هرج و مرج در بازار ارز است.

این کارشناس اقتصادی با اشاره به موضوع صادرات، اظهار داشت: صادرکنندگان با توجه به اعتبار اسنادی ارزی که به وارد کننده می دهند، ارز بیشتری نسبت به قبل فروخته و بنابراین سود صادرکننده افزایش می‌یابد. لذا انگیزه صادرکنندگان برای گسترش و افزایش تولید به نفع اقتصاد کشور بوده و تاثیر مثبتی بر رشد اقتصادی و ایجاد اشتغال دارد.

به گفته عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی تشکیل بازار ثانویه ارز مطابق نظریه‌های اقتصادی نبوده و علمی نیست.

عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به صادرات نفت، یادآور شد: دولت می تواند از محل افزایش صادرات نفت، دلارهای بیشتری دریافت و آن را تبدیل به ریال کند و کسری بودجه خود را تامین کند.

تضعیف ارزش پول ملی با افزایش نرخ ارز

این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: افزایش نرخ ارز تورم زا است و در نهایت به ضرر اقشار ضعیف جامعه بوده و موجب تضعیف ارزش پول ملی می شود. قیمت فعلی دلار در بازار حدود 8 هزارتومان است که باید کاهش یابد.

وی با حمایت از عملکرد بانک مرکزی در برخورد با صرافی‌ها اظهار داشت: اینکه خرید و فروش ارز در اختیار بانک‌ها بوده و بانک مرکزی برآن‌ها نظارت کند، روش مناسبی بود و با توجه به مشکلاتی که صرافی‌ها در سال‌های گذشته ایجاد کرده بودند ، می تواند شرایط را بهبود بخشد.

تقوی با اشاره به خروج امریکا از برجام عنوان کرد : خروج امریکا از برجام و حماقت‌های شخص ترامپ می تواند صدماتی را به اقتصاد ایران وارد کند. به هرحال در صورت صادرات سهمیه اوپک، شوک مثبتی به قیمت نفت وارد می شود و از محل فروش نفت، دلار بیشتری دریافت کرده و قیمت ارز کاهش می یاید.

عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به مشکلات نقل و انتقالات نفت ، خاطرنشان کرد: طی جلسه ای با وزیر نفت، اعلام شد که وزارت نفت در تلاش است تا صادرات نفتی خود را افزایش دهد، بنابراین با فروش نفت دلار بیشتری به دست آورده و شاهد کاهش قیمت ارز خواهیم بود.

خواندن 97 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395