یکشنبه, 31 تیر 1397 ساعت 08:37

نقض حریم خصوصی، در صدر لیست جرایم رایانه ای

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

آناهیتا یاوری

عصراقتصاد: حریم خصوصی یک مفهوم مدرن و معقولی است که فرد انتظار دارد از دسترس دیگری مصون بماند. همچنین حریم خصوصی، یکی از ابزارهای تحقق حقوق بشر در جامعه است که نقض آن در فضای مجازی یکی از مهم ترین مسائل روز جامعه و یکی از بسترهای جرم خیز در فضای مجازی است. حق انسان بر خلوت و تنهایی و داشتن حریم خصوصی  دور از نظارت و مداخله‌های غیر قانونی و خود‌سرانه دیگران، یکی از حقوق اولیه و بنیادین او به شمارمی‌رود. تجاوز به این حریم، به شرافت‌، حیثیت و استقلال فردی افراد لطمه وارد می‌کند؛ بنابراین در برابر نقض حریم خصوصی، باید از افراد حمایت کرد. 

در همین راستا و برای آگاهی از جزئیات قلمرو حریم خصوصی در فضای مجازی با مهدیه درویش وند، عضو کانون وکلای دادگستری مرکز گفتگو کردیم.

درویش وند اظهار کرد: تاثیر دنیای مجازی و شبکه های اجتماعی بر زندگی افراد رفته رفته به حدی فراگیر شد که جرم انگاری و قانونگذاری در این حوزه برای برقراری نظم عمومی، ایجاد ثبات در اجتماع و حفظ حقوق شهروندان تبدیل به یک ضرورت شد. در سال 1388 قانون مجازات جرائم رایانه ای مورد تصویب قانونگذار قرار گرفت و به اجرا درآمد. مطابق تعاریف ارائه شده؛ « جرائم رایانه ‌ای به آن دسته از جرائمی اطلاق می ‌شود که موضوع و هدف جرم رایانه باشد یا جرم از طریق رایانه صورت بگیرد. اگر رایانه به شبکه اینترنت هم وصل باشد در این صورت مصداق جرم اینترنتی پیدا می‌کند. جرم اینترنتی جرمی است که در فضای مجازی واقع می‌شود. »

وی افزود: می توان گفت اهم جرم انگاری های مندرج در قانون مجازات جرائم رایانه ای مرتبط با نقض حریم خصوصی اشخاص در فضای مجازی می باشد. دسترسی غیر مجاز به اطلاعات افراد یا شنود غیر قانونی آنها، افشاء یا در دسترس غیر قرار دادن داده های آنها و دیگر طرق نقض حریم خصوصی در این قانون تعیین تکلیف شده است. همچنین سوء استفاده از داده ها و محتواهای به اشتراک گذاشته شده یا نشده افراد جرم است و تبعات قانونی به دنبال دارد. به طور مثال مطابق ماده 744 قانون مجازات اسلامی در بخش قانون مجازات جرائم رایانه ای آمده است که  « هرکس به وسیله ی سامانه های رایانه ای یا مخابراتی، فیلم یا صوت یا تصویر دیگری را تغییر دهد یا تحریف کند و آن را منتشر یا با علم به تغییر یا تحریف، منتشر کند؛ به نحوی که عرفا موجب هتک حیثیت او شود به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون ریال تا چهل میلیون  ریال یا هر دو مجازات محکوم می شود. »

این عضو کانون وکلای داگستری مرکز بیان کرد: هم چنین ماده 745 این قانون مقرر می دارد، «هرکس به وسیله سامانه های رایانه ای یا مخابراتی صوت یا تصویر یا فیلم خصوصی یا خانوادگی یا اسرار دیگری را بدون رضایت او جز در موارد قانونی منتشر کند یا در دسترس دیگران قرار دهد؛ به نحوی که منجر به ضرر یا عرفا موجب هتک حیثییت او شود به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون ریال تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.» به همین ترتیب سایر جرائم مرتبط با نقض حریم خصوصی افراد در این قانون مورد حکم قرار گرفته است.

وی افزود: مرجع صالح برای رسیدگی به جرائم مرتبط با فضای مجازی از جمله جرائم مرتبط با نقض حریم خصوصی افراد در فضای مجازی دادسرا ناحیه 31 ویژه رسیدگی به جرائم رایانه ای می باشد. این دادسرا با همکاری گسترده با پلیس فتا و کارشناسان متخصص در حوزه ی IT و فضای مجازی به جرائم این حوزه رسیدگی می کنند.

درویش وند در پایان گفت: به هر ترتیب پیگرد جرائم رایانه ای به دلیل برخورداری از عنصر فضای مجازی نسبت به جرائم عادی دشواری های بیشتری دارد و بهتر است شهروندان با شناخت بیشتر خطرات دنیای مجازی راهکارهایی را برای مصون ماندن از آن بیابند و در موقعیت بزه دیده قرار نگیرند.

بر همین اساس حریم خصوصی محدوده معقولی است که فرد انتظار دارد از دسترس دیگری مصون بماند. این دیگری می‌تواند هم دولت باشد و هم سایر اشخاص حقیقی و حقوقی، لذا حریم خصوصی در فضای مجازی نیز تعریفی مشابه دارد. اما این فضا باعث شده تهدیدها و فرصت‌های جدیدی درحریم خصوصی افراد ایجادشده و حریم خصوصی در فضای مجازی با سئوالات، ابهامات و چالش‌هایی مواجه شده است. ابتدا باید به ریشه‌ شکل‌گیری مفهوم حریم خصوصی و فضای مجازی بپردازیم، حریم خصوصی از زمانی اهمیت پیدا می‌کند که فرد اهمیت دارد و بدون فرد، حریم او هم وجود نخواهد داشت.

از این ‌روست که حریم خصوصی یک مفهوم مدرن است. حال با توجه به این نکته که همین فرد، تأثیرگذارترین عنصر در فضای مجازی است و فرد است، که به اینترنت به‌ مثابه کاربر آن هویت می‌بخشد، بررسی مفهوم و گستره‌ حریم خصوصی در فضای مجازی اهمیتی دوچندان پیدا می‌کند. حال که معلوم شد چرا و چگونه موضوع حریم خصوصی با فضای مجازی و شبکه اجتماعی گره‌ خورده است، مهم‌ترین سئوال این مقاله شکل می‌گیرد که مفهوم، گستره و قلمرو حریم خصوصی در فضای مجازی چیست. طبیعتاً با روشن شدن این مسأله باید به دنبال پیدا کردن بسترهای نقض حریم خصوصی در فضای مجازی بوده و به این موضوع پرداخت که چه کسانی و با چه اهدافی اقدام به نقض حریم خصوصی در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی می‌کنند، تا راهکارهایی را برای جلوگیری از این نقض پیدا کرد. این مقاله با روش توصیفی و تحلیلی به دنبال تبیین این موضوعات رفته است.

 

خواندن 329 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395