شنبه, 20 مرداد 1397 ساعت 08:50

سومین معیار شایسته سالاری مشخص شد

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

اکرم رضائی نژاد

عصراقتصاد: دختر دکتر پزشکیان خانم بسیار مؤمن و محجبه ای است که دارای کارشناسی ارشد شیمی و از نخبگان دانشگاه شریف است. جرمش این است که کارشناس ساده یکی از شرکت‌های زیر مجموعه وزارت رفاه است که سال 90 به استخدام این شرکت درآمد و کمترین حقوق در بین کارمندان شرکت را می‌گیرد.  شغلش با مدرکش کاملا همخوانی دارد و به گواه همکاران حتی یک بار هم از طرف پدرش سفارش نشده است.

آیا انسانی و اخلاقی بود که به اسم و فامیل از تریبون مجلس اسمش فریاد زده شود؟ در جاییکه دزدان با حروف مخفف خوانده می‌شوند؟

آیا نسبت فامیلی با مدیران و مسئولان جرم است؟

این روزها در انتقادات مربوط به دولت جریان جدیدی راه افتاده است که در آن نسبت فامیلی برخی از مدیران با مسئولان را مورد شماطت قرارداده و آن را انقدر بزرگ جلوه می دهند که در هر محفلی سخن از آن است.

پیش از این موضوعاتی مانند دستمزد و سن مدیران بود که در پروژه هایی با عنوان حقوق های نجومی و عدم جوانگرایی در دولت دنبال و به آن حمله شد.

و امروز نسبت فامیلی برخی از مدیران با مسئولان موضوع جدیدی است که در قالب بحث شایسته سالاری و عدم اجرای آن در دولت مطرح و مورد سوءاستفاده قرار می گیرد.

اینکه شخصی که در یک خانواده علمی رشد یابد فردی باهوش تر خواهد بود کاملا طبیعی و از نظر روانشناسی به اثبات رسیده است و در شرایطی که سازمان‌ها در تلاش‌اند تا شايسته‌ترين افراد را شناسايي و جذب کنند و وضعيت‌ سازماني‌ و منطق‌ حاكم‌ بر آن‌ ايجاب‌ مي‌كند ‌از هر كسي‌ و هر چيزي‌ به‌ درستي‌ و متناسب‌ با موقعيت‌، بيشترين استفاده شود. بنابراین نسبت فامیلی جرم نیست و امری طبیعی است که اگر فرزند برخی از مدیران و یا مسئولان به دور از نسبت فامیلی با ایشان، شایسته و لایق یک شغل باشند و در یک حرفه کارآمد شوند، لیاقت کسب آن سمت را داشته باشند.

شايسته‌سالاري بهره‌گيري از انرژي خلاق افراد نخبه و برگزيده اجتماع است به دور از اینکه این افراد نسبت فامیلی با عده ای خاص دارند یا خیر.

حضرت علي(ع) مسئله توان، لياقت و شايستگي افراد را جزيی از بحث عدالت مي‌دانند و اين اصل را مهم‌ترين اصل اداره جوامع قرار داده، معتقدند كه هر پستي به تناسب، به توان، خلاقيت، شايستگي و تخصص خاصي نياز دارد و جايز نيست افراد هر کدام به جاي ديگري قرار گيرند.

با توجه به اینکه نيروی انسانی از با‌ارزش‌ترين منابع در سازمان‌ها هستند، بنابراین با تلاش و ايجاد همگاني ميان آنها و به‌کارگيري صحيح از آنها همراه با ديگر اجزاي سازمان‌ها‌، مي‌توان اهداف سازماني را تحقق بخشيد. اين منابع داراي توانايي‌‌ها و قابليت‌‌هاي بالقوه‌اي هستند که در محيط سازماني بالفعل مي‌شوند و دستيابي به اين هدف‌، نيازمند درک و شناخت کامل انسان‌ها و فراهم کردن شرايط مناسب براي کار کردن و تلاش است. يکي از مباحثي که در اين زمينه بايد بررسي شود‌، قراردادن افراد در جايگاه‌هاي مناسب با توانايي و تجارب و قابليت آنهاست و این همان بحث شایسته سالاری است که باید به درستی صورت گیرد.

شايسته‌سالاري مبتني بر شايسته‌خواهي و شايسته‌گزيني است. اين شايستگي‌ها شامل دانش، مهارت‌ها، توانايي‌ها، به همراه سازه‌هايي نظير ارزش‌ها، انگيزش، نوآوري و کنترل خود است. نظام شايسته‌سالار، نظامي است که در آن بهترين افراد در بهترين جايگاه با بالاترين بازده، کار انجام مي‌دهند و متناسب با تلاش خود حقوق و مزايا دريافت مي‌کنند. به‌گونه‌اي که بهتر از آن ميسر نباشد، هر فردي به کار تخصصي خود‌ و هر بخشي فقط وظايف خود را بخوبي انجام دهد‌، نه اینکه شناسنامه، فیش حقوقی و یا نسبت فامیلی ملاک قرار بگیرد.

باید توجه داشت که شایسته سالاری، نه یک نوع حکومت، بلکه یک فرهنگ می‌باشد. شایسته سالاری غالباً و به اشتباه یک نوع حکومت تلقی می‌شود، در حالی که شایسته سالاری در حقیقت یک رویکرد و یک نهاده برای انتصاب اشخاص در یک حکومت است. افراد در سیستم شایسته سالار، بر اساس معیارهای متغیری از شایستگی مورد داوری قرار می‌گیرند. این معیارها می‌توانند زمینه‌های گسترده‌ای، از هوش گرفته تا پایبندی به اخلاق، از استعداد عمومی تا دانش در زمینهٔ خاص را در بر بگیرند نه ملاک هایی مانند فیش حقوقی، شناسنامه و نسبت فامیلی که امروز در کشور ما برای حمله به دولت با آن جریان سازی می کنند.

بي‌شك‌ هيچ‌‌كس‌ از شايسته‌سالاري‌ و داشتن‌ توان‌ و مهارت‌ انجام‌ كارها، بدش‌ نمي‌آيد؛ بلكه‌ برعكس‌ هر كس‌ به‌ نوعي‌ خودش‌ را براي‌ انجام‌ كاري‌ خاص‌ شايسته‌ مي‌داند و حتي‌ ناشايسته‌ترين‌ افراد وقتي‌ به‌ مقامي‌ مي‌رسند و يا به‌ پستي‌ منصوب‌ مي‌شوند، خودشان‌ را لايق‌ و سزاوار آن‌ مي‌دانند.

بنابراين‌ از اين‌ افراد نبايد هيچ‌ انتظاری داشت‌.‌ بايد با برنامه‌ريزي‌ درست و صحيح، قوانيني را در جهت به‌کار گماردن افراد صالح و شايسته در سازمان‌های دولتی تصويب‌، و با انتصاب افراد و مديران‌ نالايق‌ به ‌شدت‌ مخالفت‌ كرد؛ به‌ نوعي‌ كه‌ اين‌ برنامه‌ رفته‌رفته‌ به‌ يك‌ فرهنگ‌ در سازمان‌ها تبديل‌ شود و شاهد روزي‌ باشيم‌ كه‌ مثلاً اگر به شخصی گفتند شما مديركل‌ فلان‌ قسمت‌ شديد، در صورت‌ نداشتن‌ تجربه‌، توان‌، مهارت‌، دانش‌ و به‌طور كلي‌ نداشتن‌ شايستگي‌، بگويد‌ بنده‌ معذورم‌ و نمي‌توانم‌ اين‌ پست‌ را قبول‌ كنم‌. به ‌هر حال‌، اين‌ مقوله‌، دست‌‌نايافتني‌ نيست، بلكه‌ به ‌راحتي‌ قابل‌ اعمال‌ و اجرا در سازمان‌هاست.

خواندن 100 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395