یکشنبه, 21 مرداد 1397 ساعت 09:55

عملیات ایمن‌سازی چاه‌های میدان پارس شمالی اجرا می‌شود

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

عصراقتصاد: فاز اول عملیات ایمن‌سازی چاه‌ها و آواربرداری تجهیزات و تأسیسات سرچاهی فرسده در میدان گازی پارس شمالی با موفقیت انجام شد.

ایمن ‌سازی و ترک چاه ‌های قدیمی تخلیه ‌شده و چاه ‌هایی که از لحاظ اقتصادی نقشی در برنامه ‌های توسعه ‌ای میادین نفت و گاز ندارند، همواره به دلیل جلوگیری از مهاجرت هیدروکربن‌ های باقیمانده به سازند های سطحی و یا نشت و آلوده ‌سازی موقعیت ‌های حفاری در خشکی و دریا حائز اهمیت بوده است.

در میدانی نظیر پارس شمالی که چاه ‌های گازی حفر شده آن به مدت 40 سال بدون هیچ ‌گونه تولیدی با psi 8000 فشار بطور غیرصحیح معلق و یا رها شده است و تجهیزات سرچاهی آن تحت نظارت، نگهداری و تعمیرات نبوده است، اهمیت ایمن‌ سازی و ترک صحیح چاه ‌های آن مطابق با استاندارد های روز دو چندان است.

پراکندگی چاه‌ ها و سازه ‌های دریایی پارس شمالی، پوسیدگی شدید سازه‌ها در ناحیه پاشش، آسیب‌ های وارده به واسطه حملات موشکی حین جنگ تحمیلی، وجود فشار محبوس در دالیز چاه‌ ها، عدم ترک صحیح و ایمن چاه‌ ها، پوسیدگی تجهیزات سرچاهی و احتمال عدم یکپارچگی تجهیزات و لوله ‌های جداری چاه و همچنین احتمال وجود گاز سطحی کم‌ عمق به دلیل فوران زیرزمینی یکی از چاه‌ ها سبب شده است عملیات ایمن ‌سازی و ترک صحیح این چاه‌ها با مخاطرات و ریسک‌ های عملیاتی بسیاری همراه باشد.

از این رو شرکت نفت و گاز پارس با محوریت مدیریت مهندسی نفت و گاز و مشارکت سایر مدیریت ‌های ذینفع، ایمن‌ سازی و ترک چاه‌ ها را در این میدان به دو فاز Well Diagnosis و Execution تفکیک کرد.

فاز Well Diagnosis که با هدف کاهش هزینه‌ های اجرایی عملیات، برآورد صحیح زمان و هزینه اجرا و تهیه برنامه‌ های اصلی ایمن ‌سازی و ترک چاه ‌ها برنامه‌ ریزی شده است مشتمل بر عملیاتی نظیر بازرسی روسطحی و زیرسطحی سازه‌ ها و ارزیابی استحکام سازه در مقابل بارهای اعمالی از شناور و تجهیزات، طراحی و ساخت مسیرهای دسترسی به سازه و تجهیزات سرچاهی به کمک داربست ‌بندی، سرویس و بازیابی عملکرد شیرآلات، فشارخوانی و تست ‌ها و آزمایشات مربوطه و همچنین نمونه ‌گیری از سیال دالیزها و لوله مغزی چاه ‌ها است.

بدون انجام مراحل فاز Well Diagnosis شرایط ساختمان چاه و تجهیزات سرچاهی بسیار مبهم بوده و امکان ارزیابی صحیحی از هزینه‌ های ایمن‌ سازی، ترک چاه و برچیدن سازه ‌ها وجود ندارد. لذا سرمایه ‌گذاران و یا پیمانکاران معمولاً بدترین سناریو ممکن از شرایط چاه را درنظر گرفته و برنامه ‌های ایمن‌ سازی و ترک را پیشنهاد می ‌دهند. این برنامه‌ ها مستلزم بکارگیری دکل‌ های حفاری بوده و به همین ترتیب پیشنهاد های مالی ارائه شده بسیار فراتر از هزینه‌ های واقعی خواهد بود. درحالی که نتایج Well Diagnosis امکان دسته‌ بندی چاه‌ ها از نظر پیچیدگی عملیاتی و هزینه ‌های مربوطه را داده و تخمین هزینه ‌های چاه‌ها را به طرز چشمگیری کاهش می‌ دهد.

پس از اتمام کلیه مراحل مطالعاتی و مهندسی و انجام بازدید های دقیق از منطقه، چاه E1 به واسطه شرایط خاص تجهیزات، ساختمان چاه و سازه به عنوان اولین چاه مورد بررسی انتخاب و کلیه دستورالعمل‌ های اجرایی، ارزیابی ریسک و مخاطرات عملیاتی و برنامه اقدام طی 9 ماه جلسات فشرده و ویرایش‌ های متعدد تهیه شد.

در این راستا مدیریت مهندسی و ساختمان شرکت نفت و گاز پارس نیز به ارائه شرح کار فرایند مهندسی شامل عملیات بازرسی روآبی و زیرآبی و ارزیابی و تحلیل‌ های دقیق مهندسی مطابق با آیین ‌نامه ‌های مربوطه و همچنین ارائه فهرستی از مشاوران دارای صلاحیت اقدام کرد که منجر به انتخاب مشاور ارزیابی سازه و تهیه مدل و دستورالعمل ارزیابی پایداری سازه شد.

عملیات فشارخوانی و ارزیابی شیرآلات سرچاهی و تاج چاه E1، در تاریخ 3/5/97 آغاز و در مدت ‌زمان 8 روز به انجام رسید. ارزیابی محیط اطراف چاه و سازه (جکت چهارپایه) از نظر نشت گاز H2S، ارزیابی استحکام سازه زیر و روسطحی با چندین مرحله عملیات غواصی و بازرسی فنی به روش NDT به منظور نصب داربست و امکان‌ سنجی اتصال شناور، نصب داربست و برپایی عرشه‌ های موقت دسترسی به تجهیزات و شیرآلات چاه، سرویس تمامی شیرآلات چاه در محل و بازیابی عملکرد صحیح شیرآلات، انجام تست‌ های فشاری شیرآلات، فشارخوانی تمامی فضاهای حلقوی و فضای داخل چاه، نمونه ‌گیری از سیالات موجود در فضاهای حلقوی و فضاهای داخل چاه، مهم ‌ترین مراحل اجرایی این عملیات بوده است.

بر اساس اقدامات انجام ‌شده، مشخص شد که سازه مورد اشاره از استحکام لازم جهت اجرای عملیات برخوردار بوده و چاه E1 و فضاهای حلقوی آن در حال حاضر ایمن و فشار آن ‌ها، صفر ارزیابی شد، لذا ایمن‌ سازی و آواربرداری این موقعیت، ساده، بدون نیاز به دکل، بدون نیاز به عملیات Hot Tap و کم ‌هزینه ارزیابی می‌ شود.

نتایج ارزیابی مهندسی برای پایداری سکوی E1 که ظاهراً نسبت به سایر سازه ‌های این میدان دارای شرایط بهتری از لحاظ خوردگی و یکپارچگی سازه ‌ای می ‌باشد نشان داد علیرغم داشتن استحکام کافی جهت مقاومت در مقابل بارهای ناشی از اتصال شناور و نصب داربست و تجهیزات فشارخوانی، حاکی از نرخ خوردگی بالاتر از حد انتظار در اعضاء موجود در ناحیه پاشش (Splash Zone)  است، به ‌طوری ‌که پیش ‌بینی می ‌شود در برخی از این سازه ‌ها به دلیل نرخ خوردگی بالاتر فروپاشی کلی سازه ‌ها پیش ‌بینی دور از انتظاری نباشد و ضرورت انجام پروژه متروکه ‌سازی و برچیدن چاه‌ ها و سکوهای موجود این میدان را به منظور جلوگیری از یک حادثه زیست ‌محیطی گسترده و تحمیل هزینه‌ های زیاد برای مهار این چاه‌ها بیش از پیش نشان می ‌دهد.

اجرای موفقیت ‌آمیز این عملیات نشان داد که با درنظرگیری کلیه ملاحظات HSE، امکان ارزیابی سایر چاه ‌ها و موقعیت‌ های چاه‌ های گازی پارس شمالی نیز وجود داشته و ضمن تهیه شرح کار و برنامه دقیق ایمن‌ سازی و ترک صحیح چاه‌ ها، برآورد دقیقی از هزینه‌ های لازمه به دست می ‌دهد. این امر ضمن کاهش چشمگیر هزینه‌ های اجرایی، به بهبود فرآیند مذاکره با شرکت‌ های علاقه‌ مند به سرمایه ‌گذاری در توسعه میدان گازی پارس شمالی نیز کمک خواهد کرد.

با توجه به این که نتایج حاصله به سایر موقعیت‌ های میدان پارس شمالی قابل تعمیم نیست، در مراحل بعد، عملیات مشابه بر روی 15 چاه (14 سکو) باقیمانده به‌ صورت مجزا انجام خواهد شد.

خواندن 91 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395