چهارشنبه, 11 مهر 1397 ساعت 09:57

همه چیز در باره سوخت رسانی و قاچاق در کردستان

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

عصر اقتصاد: مدتی است که معضلاتی مانند قاچاق سوخت و کمبود فرآورده های نفتی در منطقه کردستان گریبان گیر مسئولین منطقه شده است. بر این اساس راهکار هایی برای بهبود وضعیت موجود در نظر گرفته شده است که در این خصوص عصر اقتصاد گفت و گویی را با فریدون یاسمی، مدیر شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی منطقه کردستان انجام داده است که آن را در ذیل می خوانید:

درابتدا ازکردستان وموقعیت ویژه آن با توجه به داشتن مرزمشترک با کشور عراق بگویید.

کردستان، استانی سردسیر درغرب کشور است که ازشمال به استان های آذربایجان غربی و زنجان، ازشرق به همدان،ازجنوب به کرمانشاه محدود می شود.

ویژگی خاص این استان وجود230 کیلومترمرزمشترک با کشور عراق است.بنابراین،سردسیربودن ومرزمشترک رامی توان دو عامل مهم برای این منطقه برشمرد؛عواملی که سوخت رسانی نیزمتاثر ازآنهاست وازآنجا که به نوعی با اقتصاد ومعیشت ساکنان این استان غربی گره خورده،حساسیت بالایی را برای آن ایجاد کرده است.

این استان درانتهای خط لوله گازقرارگرفته است و وجود جاده های سخت گذر و پیچ در پیچ به میژه درارتفاعات آن به گونه ای است که سوخت رسانی را به ویژه درفصل زمستان با اهمیت می سازد.

همه آنچه گفته شد برای این است که تامین توزیع سوخت درچنین استانی با چنین ویژگی هایی،برنامه ریزی دقیقی رامی طلبد واین مهم با پشتیبانی ستاد وتلاش همه جانبه همکارانم درمجموعه شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی منطقه کردستان انجام می شود.

گازرسانی و توسعه این شبکه تاچه حد توانسته است ازحجم فعالیت های شما درحوزه توزیع سوخت مایع بکاهد؟

خوشبختانه با فعالیت هایی که دراین حوزه انجام شده است، بخش گسترده ای از استان کردستان زیرپوشش گازطبیعی قرار گرفته اند وطبیعی است این حجم گازرسانی، توزیع سوخت را متاثر ازخود می سازد اما متوقف نمی کند. چون دراستان کردستان نقاط سخت گذری وجود دارد که برای پخت و پز وگرمایش هنوز نیازمند سوخت مایع هستند،همچنین نیروگاه ها و صنایع عمده نیز به ویژه درفصول سرد سال که تامین گازبخش خانگی  دراولویت قرارمی گیرد،به سوخت مایع احتیاج دارند.

همچنین،باتوجه به تسهیلات مالی هم که ،دولت ازچند سال قبل برای توسعه گازرسانی دربخش صنعتی قائل شده،حذف سوخت مایع و گازرسانی در این بخش شتاب بیشتری به خود گرفته است،به طوری که هم اکنون 70درصد واحدهای مرغداری استان کرستان گازطبیعی را جایگرین سوخت مایع کرده اندواین گام مثبتی درجهت آزاد سازی سوخت و صادرات آن به شمار می آید.جان کلام این که فعالیت های گازرسانی و سوخت رسانی مانند دو بازوعمل می کنند و هریک جایگاه خود را دارند.

هم مرز بودن باکشورعراق رایک ویژگی عنوان کردید.دراین مورد توضیح بیشتری می دهید؟

استان کردستان ازسمت غرب با کشور عراق همسایه است؛و دارای 230کیلومترمرزمشترک ،که حساسیت مخصوص به خود را دارد به این معنا که باید مراقبت های خاصی شود تا ازخروج شبکه رسمی سوخت وایجاد پدیده "قاچاق" پیشگیری وجلوگیری شود.

افراد سود جوهمیشه مترصد فرصت هستند که ازبرخی عوامل مثل اختلاف قیمت دراین سو وآن سوی مرز استفاده کنند وسود سرشاری را روانه جیب های خود سازند.

باشماق درمریوان وسیرانبند دربانه،پایانه های عرضه سوخت شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی منطقه کردستان هستند که عوامل سودجود درآن مناطق تلاش می کنند سوخت مایع(نفت گاز– نفت سفید)را به آن سوی مرزهدایت کنند اما هوشیاری وتعامل تنگانگ عوامل نظارتی داخل مجموعه (شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی منطقه کردستان) وبیرون ازمجموعه (هنگ مرزی، نیروی انتظامی و ...) فعالیت این دسته ازافراد سوجود را ابتر کرده به طوری که قاچاق فرآورده های نفتی دراین منطقه به کمترین سطح ممکن رسیده است.

وظیفه شرکت ملی پخش دراین منطقه،توزیع مطلوب و بدون وقفه سوخت است چه در داخل شهرها و روستاهایی که نیازمند آن هستند وچه درپایانه های مرزی که موضوع مرزمشترک با کشورهمسایه وجود دارد.این یک تکلیف است که باید به درستی انجام شود.

چه راهکارهایی را به کار گرفته اید تا قاچاق سوخت دراستان کردستان کاهش یابد؟

اختلاف فاحش قیمت یکی ازعوامل مهم و به عبارتی جذابیت اصلی در پدیده قاچاق سوخت است وقتی این جذابیت نباشد سود آوری نیزازمیان می رود. برای رسیدن به این هدف راه کارهای مختلفی ازجمله "منطقه ای کردن سهمیه سوخت درحوزه حمل ونقل"برنامه ریزی شده وشرکت ملی پخش فرآورده های نفتی منطقه کردستان به عنوان نخستین منطقه درمیان سی و هفت منطقه آن را اجرا کرده است.

درباره "منطقه کردن سهمیه سوخت" توضیح بیشتری می دهید؟

شرایط جغرافیایی استان کردستان، وجود مرز مشترک با کشور عراق و نبود سوخت در جایگاه های این کشور (به ویژه اقلیم کردستان عراق) عواملی هستند که سیستم توزیع بنزین شهرستان های یاد شده را متاثر از خود می ساخت. ازاین رو با توجه به بررسی های میدانی نحوه میزان دریافت سوخت وسایل نقلیه وافزایش غیرمنطقی مصرف بنزین درشهرستان های بانه ومریوان،طرح "منطقه ای کردن سهمیه سوخت" درجایگاه های این دو ناحیه اجرا و موجب شد مصرف سوخت دراین شهرهای مرزی چرخه منطقی پیدا کند.

این مهم (سهمیه بندی سوخت)درحوزه های کشاورزی وصنعت نیزانجام شد به طوری که مثلا درحوزه صنعت باسهمیه بندی سوخت ومنطقی شدن آن، دوره زمانی جوجه ریزی از 60 روز به 51 روز کاهش یافت.

درمورد راهکارهای کاهش قاچاق سوخت می گفتید، لطفا ادامه دهید.

احیای صادرات نفت گاز در قالب برگزاری مزایده وفروش آن به تعاونی مرز نشینان،یکی دیگرازراهکارهایی است که با اجرای آن تلاش شده است تاعلاوه برایجادفضای سالم اشتغال برای مرزنشینان،جذابیت وکشش قیمتی سوخت تا آنجا کاهش یابد که جاذبه ای برای قاچاق فرآورده های نفتی نباشد.

مزایده فروش مرزی به تعاونی مرزنشینان برای نخستین بار، بنابر پیشنهاد شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی منطقه کردستان به کارگروه سوخت استان درمنطقه کردستان اجراشده است، واین شیوه(فروش سوخت به روش مزایده) هم اکنون نیزدردیگر مناطق مرزی کشور اجرا می شود.

نکته مهم درباره این است که مزایده فروش سوخت فقط منحصر به کارگزار و تعاونی مرزنشینان بومی استان است.

این روش فروش سوخت چه نفعی برای مرزنشینان دارد؟

حسن انجام این کاراین است که درآمد حاصل از فروش سوخت به روش مزایده به تعاونی مرزنشینانُ،به حساب مرزنشینان واریز می شود به طوری که درمزایده اخیر،80میلیون لیترفرآورده نفتی به تعاونی مرز نشینان تحویل و تعاونی مرزنشینان نیزسودحاصل ازفروش آن را (یک میلیون و 118هزارتومان برای هر خانوارساکن در شعاع 20 کیلومتری مرزکردستان عراق)از طریق بانک عامل به حساب 18هزار و 103 خانوارواریز کرده است.این روال که ضمن کاهش چشمگیرقاچاق سوخت وافزایش امنیت نوار مرزی،به معیشت مرزنشینان نیزکمک کرده است،باشدت وحدت بیشتری ادامه خواهد یافت.

همکاری شما بادیگرسازمان ها ومتولیان مبارزه باقاچاق سوخت چگونه است؟

بدون تردید مبارزه با چنین پدیده ای نیازمند همکاری سازمان ها و دستگاه های متولی است.شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی اگرچه مسئولیت مستقیمی درمبازره با قاچاق سوخت ندارد اما به لحاظ وظیفه ذاتی خود با دستگاه ها وسازمان های متولی،تعامل وهماهنگی خوبی دارد.

انجام گشت های مشترک باهماهنگی دستگاه های ذیربط و کمیسیون مبارزه باقاچاق،موجب شده است فعالیت خاطیان درمنطقه به کمترین ممکن برسد ودرسایه این همکاری ها شرایط خوبی درحوزه پیشگیری از قاچاق سوخت برقرار شده است.

به تازگی یکسان سازی قیمت سوخت راباهدف پیشگیری از قاچاق سوخت پیاده سازی کرده اید، فرآیند این کار چگونه است؟

کردستان، کرمانشاه، میاندوآب و ارمیه، مناطقی هستند که با کشور عراق مرز مشترک دارند وازآنجا که وجود نرخ های مختلف فروش مرزی در پایانه های مرزی و بازارچه های مرزی آنها مشکلات عدیده ای را در داخل وخارج مرز ایجاد می کرد،یکسان سازی نرخ فروش مرزی به عنوان راهکاری برای حل این مشکل در نظر گرفته شد.

بنابراین طرح، هرچهارمنطقه به دلیل همجواری بامرزعراق، فرآورده های نفتی را بانرخی یکسان(براساس اعلام و ابلاغ کارگروه نرخ فروش مرزی) عرضه خواهند کرد و این راهکار می تواند درکاهش تخلفات احتمالی و قاچاق سوخت تاثیر بسزایی داشته باشد.

پیشنهاد دیگری هم برای کاهش قاچاق سوخت و تخلفات ناشی از آن دارید؟

درکنار فعالیت هایی که هم اکنون انجام می شود پیشنهاد دیگری نیز وجود دارد که می تواند به سلامت هرچه بیشتر چرخه توزیع و کاهش تخلفات دراین کمک بسزایی کند وغیرفعال کردن کارت سوخت کامیون های ایرانی خروجی از مرز و فعال کردن آنها پس از بازگشت به کشور است.این مهم مانع ازآن می شود که کارت سوخت وسیله نقلیه مزبور را فرد دیگری استفاده کند.

افزایش میزان صادرات مرزی نیز می تواند عامل و راهکاری دیگری باشد که علاوه برافزایش انگیزه درکارگزاران وتعاونی مرزنشینان، سد راهی برای قاچاق سوخت باشد.

یک پیشنهاد دیگر هم هست و آن این که در صورت صلاحدید تمهیدی در نظر گرفته شود که بتوان به نیازسوخت شهروند آن سوی مرز،درحد متعارف و با نرخ شناور مرزی پاسخ داد.این مهم می تواند درپیشگیری از قاچاق سوخت موثر باشد که البته نیازمند سازکار دقیقی است.

پیشنهاد آخرهم این است که بتوان درآن سوی مرز ایران و درخاک عراق،جایگاهی داشت و سوخت را با نرخ شناورمرزی،به کامیون های ترانزیت وترانشیب عرضه کرد.این پیشنهادها نیازمند بررسی درمدیریت بازرگانی و تامین و توزیع شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی است که در صورت صلاحدید جهت بررسی بیشتر و تصمیم گیری به ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز انتقال داده می شود.

اجازه دهید برگردیم به موضوع تامین سوخت وتوزیع آن درمنطقه کردستان.دراین باره چه توضیحی دارید؟

بنزین،نفت سفید، نفت کوره،نفت گاز،LPG))گازمایع ، فرآورده هایی هستند که دراین منطقه توزیع می شود.

وجود 230 دستگاه نفتکش جاده پیما و بهره گیری ازاین ناوگان موجب شده است تا 70درصد انواع فرآورده های نفتی ازاین طریق وبقیه تامین سوخت نیزبه وسیله خطوط لوله موجود متصل به انبارهای نفت انجام شود.

منطقه کردستان با بهره گیری ازناوگان جاده پیما وخطوط لوله موجود خود، سوخت مورد نیازبرای ذخیره سازی را ازمناطقی چون خوزستان، اراک،همدان،کرمانشاه و در برخی مواقع آذربایجان غربی، خاصه میاندوآب، دریافت وبا استفاده ازاین ظرفیت ها،روزانه مقادیرقابل توجهی از انواع فرآورده نفتی را توزیع می کند.

سوخت رسانی در پایانه های مرزی چگونه انجام می شود؟

درمرزباشماق مریوان که نقطه صفر مرزی است سه جایگاه عرضه سوخت که دوباب سیاراست و در مرز سیرانبند نیزیک جایگاه ثابت  فعالیت می کنند تاسوخت مورد نیازکامیون های عبوری (ترانزیت)و ترانشیب ازاین مرزها را به قیمت مصوب تعیین شده ازسوی شورای نرخ گذاری استان کردستان عرضه کنند.

منظور از ترانشیب چیست؟

منظورکامیون هایی است که وارد خاک ایران نمی شوند اماامکان سوختگیری برای آنها درمرز با نرخ مصوب اعلامی ازسوی کارگروه سوخت استان فراهم شده است.این کامیون ها پشت به پشت کامیون های ایرانی می ایستند وبارکامیون ایرانی را درمرز تخلیه و به سوی (عراق) حمل می کنند.

سوخت رسانی به کامیون های ترازیت و ترانشیب به شیوه هایی همچون  باک پر(فول باک)و دیپ زنی دیجیتال(اندازه گیری سوخت موجود درباک بادستگاه)انجام می شود.

دراین روش ها،قیمت سوخت با توجه به درنظر گرفتن قیمت آن در سوی دیگرمرز،بنابراعلام شورای نرخ گذاری سوخت استان، محاسبه،دریافت و به خزانه دولت واریز می شود. 

این روش های عرضه سوخت موجب شده است تاازقاچاق فرآورده های نفتی درپایانه های مرزی استان کردستان به نحو مطلوبی پیشگیری شود.

از محل فروش سوخت در پایانه های مرزی،چه مبلغی به خزانه دولت واریز شده است؟

طبق آمار،دردوسال گذشته،(ازابتدای سال1395تاکنون)292میلیارد تومان وجه دریافتی ازمحل فروش سوخت درپایانه های مرزی باشماق مریوان و سیران بند بانه،به خزانه دولت واریز شده است.

استان کردستان به لحاظ کشاورزی به ویژه کاشت گندم وتوت فرنگی زبانزد است،سوخت ادوات کشاورزی برای جلوگیری ازمصرف غیر واقعی آن چگونه تامین می شود؟

مصرف سوخت واقعی دراین حوزه نیز یکی دیگرازمواردی است که مورد توجه قرار دارد.توجه ازآن جهت که سوخت درچرخه واقعی خود قرار گیرد و ازقاچاق آن جلوگیری شود.برای آن کار نیز راهکاری در نظر گرفته شده و آن تخصیص سوخت به ادوات کشاورزی براساس سطح زمین زیرکشت است.

جهاد کشاورزی استان مکلف است مقدارسوخت موردنیازبخش کشاورزی را براساس فرمول یادشده به شرکت ملی پخش اعلام کند تاسهمیه سوخت ادوات کشاورزی بنابردرخواست وزارت جهاد کشاورزی تخصیص داده شود.

این مهم موجب شده است مصرف سوخت دربخش کشاورزی نیز واقعی باشد و ازعرضه خارج ازشبکه رسمی توزیع جلوگیری شود.

آمارها نشان می دهد درنیمه نخست امسال نه افزایش مصرفی درحوزه تخصیص سوخت به بخش کشاورزی ایجاد شده ونه کاهش مصرفی؛به عبارتی مصرف سوخت واقعی وبراساس سطح زمین زیرکشت انجام شده است.

تجربه توزیع نفت سفید به روش الکترونیکی (ای تی ام)را داشته ایم و موفق هم بوده به طوری که هم اکنون بیش از 23 هزارمشترک سهمیه نفت سفید خود را ازاین طریق طریق دریافت می کنند.

هم اکنون نیزبه دنبال آن هستیم که این تجربه موفق(توزیع الکترونیکی نفت گاز)رابه عنوان نخستین منطقه درحوزه تخصیص سوخت به ادوات کشاورزی پیاده کنیم.

صحبت ازنفت سفید و توزیع آن شد. ورود به نیمه دوم سال وسرد شدن تدریجی هوا،اهمیت این فرآورده رابه ویژه درمناطق سخت گذر و کوهستانی وبعضا فاقد گاز دوچندان می سازد.دراین باره چه اقدام هایی انجام شده است تامردم  فصول سرد سال را بدون مشکل سپری کنند؟

استان کردستان درانتهای شبکه خطوط انتقال گاز قرار دارد واین موضوع می طلبد تا تمهیداتی قبل از آغاز فصل سرما در نظر گرفته شود.

با توجه به کوهستانی بودن منطقه کردستان و سخت گذر بودن جاده های مواصلاتی آن به ویژه درفصل زمستان، تلاش می شود توزیع نفت سفید ازطریق فروشندگی های روستایی مستقردرمناطق مرتفع وکوهستانی، پیش ازشروع دوره سرما انجام شود.

بیش از60 نازل سیار آماده به کاراست تا درصورت ضرورت(افت فشار یا قطع احتمالی گاز)روی تانکرهای سیارنصب وازآنها برای توزیع نفت سفید استفاده شود.

درمجموع باید بگویم هیچ نگرانی ازاین بابت وجود ندارد چون پیش از شروع دوره سرما، ذخیره سازی مناسبی دراین حوزه انجام می شود.

 ارائه خدمات مطلوب درجایگاه های عرضه سوخت نیز یکی ازمطالبات مهم شهروندان است. برای پاسخ گویی به این مهم چه کرده اید؟

مجاری عرضه بنزین،حکم ویترینی رادارند که باید چیدمانی زیبا داشته باشند؛درعین حال مراجعان به آن نیز باید شاهد برخوردی مطلوب و سوخت رسانی ایمن در آن باشند. 

برای ارزیابی یک جایگاه عرضه سوخت،شاخص هایی دربخش های مختلف ازجمله ایمنی، سلامت تجهیزات،نصب دوربین مدار بسته نماسازی، محوطه سازی،برخورد مطلوب کارکنان بامراجعان به جایگاه و...)درنظرگرفته می شود وبرهمین اساس بازدید ازآنها نیزدرمقاطع زمانی مختلف به وسیله گروه های بازرسی انجام می شود.

شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ضمن تامین به موقع سوخت مورد نیازجایگاه ها برای عرضه به مردم،پایش دقیق ومستمر آنها را نیزبا جدیت پیگیری می کند تا ازهرگونه تخلف احتمالی جلوگیری شود.

طبیعت زیبای کردستان وجاذبه های توریستی آن،همچنین وجود بازارچه های مرزی مثل بانه ومریوان،سوخت رسانی رابه ویژه درموسمی مانند تعطیلات نوروز وتابستان متفاوت می سازد،تامین و توزیع سوخت در چنین موسمی راچگونه مدیریت می کنید؟

به نکته خوبی اشاره کردید. استان کردستان جاذبه های گردشگری زیبایی دارد مانند تفرجگاه" آببدر" در شهرستان سنندج،"خانه کرد"درهمین شهرستان، دریاچه زریواردرشهرستان مریوان و رودخانه هایی که در نقاط مختلف این استان جاری هستند.همچنین بازارچه های مرزی بانه و مریوان که قطب های اقتصادی استان کردستان به شمار می آیند.این ها و ده ها جاذبه طبیعی دیگرگردشگران عاشق طبیعت رابه این استان می کشاند.بنابراین،کردستان رامی توان منطقه ای توریست پذیر دانست که تامین سوخت از این منظر نیزدرآن مهم است.

تامین و توزیع سوخت در چنین استانی باچنین ویژگی هایی، برنامه ریزی دقیق و تلاشی منسجم را می طلبد،این برنامه ریزی بنابه تجربه وتلاش مجموعه همکاران نه تنها درموسمی مانند نوروز و تابستان بلکه درتمام ایام سال انجام می شود تامسافرانی که به این دیار سفرمی کنند، دغدغه ای برای تامین سوخت خود نداشته باشند.

این برنامه ریزی درحوزه سوخت رسانی هوایی نیزانجام می شود تا مسافرانی که با هواپیما به استان کردستان سفر می کنند، مشکلی از این بابت نداشته باشند.

در آخر نکته دیگری هم هست که بخواهید به آن اشاره کنید؟

مطلب خاصی نیست جز این که همه فعالیت هایی که به آنها اشاره شد تنها با یک همیت گروهی امکان پذیر است. فعالیت های که روز و شب یا تعطیل و غیرتعطیل نمی شناسد و یک روحیه همدلی و بسیجی را می طلبد که خوشبختانه درشرکت ملی پخش فرآورده های نفتی منطقه کردستان همچون دیگر مناطق حاکم است.

خواندن 259 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395