دوشنبه, 16 مهر 1397 ساعت 11:47

پس از 80 سال سردیس سرباز هخامنشی به موزه ملی رسید

این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)

 عصر اقتصاد: سردیس سرباز هخامنشی بعد از ۸۰ سال دوری از کشور، روزگذشته در موزه ملی ایران رونمایی شد.

سردیس سرباز هخامنشی در بخش ایران باستان موزه ملی ایران رونمایی شد و قرار است به مدت ۱۲ روز در این بخش از موزه به نمایش درآید.

این سردیس که ۹۰ سال پیش کاوش شده و حدود ۸۰ سال پیش از کشور خارج شده بود، پس از گذراندن مراحل حقوقی همراه  رییس جمهور از سفر نیویورک به ایران منتقل شد و روزگذشته در موزه ملی ایران رونمایی شد.

علی‌اصغر مونسان - معاون رییس جمهور و رییس سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری - این سردیس را رونمایی و اعلام کرد: قرار است تا ۲۷ مهرماه در موزه ملی ایران به نمایش درآید و سپس به شهرهای منتخب کشور فرستاده شود.

معاون رئیس‌جمهوری پس از رونمایی از این اثر تاریخی در جمع خبرنگاران گفت: سردیس سرباز هخامنشی پس از ۸۰ سال به کشورمان بازگردانده شده است، اطلاعات مربوط به این اثر در سال ۲۰۱۷ و فقط پنج روز قبل از حراج آن در اختیار ایران قرار گرفت.

وی تصریح کرد: این اثر تاریخی که به صورت غیرقانونی از کشور خارج شده بود قرار بود در یک حراجی در نیویورک به فروش برسد که پس از اطلاع مقامات ایرانی از این موضوع، وزارت امورخارجه و سازمان میراث‌فرهنگی با همکاری و همراهی لازم با سرعت اقدامات اولیه را برای جلوگیری از به حراج گذاشته شدن آن انجام دادند.

مونسان تصریح کرد: پس از آن با آماده کردن مستنداتی برای ارائه به دادگاه عالی آمریکا مبنی بر اینکه این اثر تاریخی متعلق به ایران است، در سال 2018 موفق شدیم حکم دادگاه عالی آمریکا را در مورد مالکیت ایران بر این قطعه تاریخی و بازگشت آن به کشور را بگیریم و خوشبختانه این اثر که به نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در آمریکا تحویل داده شده بود، در بازگشت رئیس‌جمهوری از نیویورک به کشورمان بازگردانده شد.

معاون رئیس‌جمهوری اظهار کرد: این قطعه قرار بود با قیمت پایه 1/2میلیون دلار به حراج گذاشته شده بود و پیش بینی می‌شد تا 2میلیون دلار به فروش برسد که خوشبختانه جلوی این اقدام گرفته شد، برنامه‌ریزی انجام شده است تا این اثر تاریخی پس از چند روز نمایش در موزه ملی ایران به شهرهای منتخب منتقل شود تا در معرض دید علاقه‌مندان قرار گیرد.

رئیس سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری اضافه کرد: در نهایت این سرباز دور از وطن در محلی که از آن جدا شده است در تخت جمشید جاگذاری خواهد شد، قطعات دیگری نیز هست که در حال پیگیری آنها هستیم و فرآیند بازگرداندن این آثار با جدیت پیگیری می‌شود و زمانی که این پیگیری‌ها به سرانجام رسید، اخبار مربوط اطلاع‌رسانی می‌شود.

وی ادامه داد: توافقی با بانک گردشگری انجام شده است و 850میلیارد تومان تسهیلات به حوزه گردشگری اختصاص خواهد یافت، 750میلیارد تومان از این تسهیلات برای تشویق سفرهای داخلی و رونق گردشگری داخلی در نظر گرفته شده و 100میلیارد تومان هم برای حمایت از دفاتر خدمات گردشگری صرف خواهد شد، تفاهم‌ مورد نظر در این حوزه انجام شده و در آینده نزدیک اقدامات نهایی اجرایی می‌شود.

مونسان همچنین در پاسخ به سوالی در مورد واگذاری بناهای تاریخی به شهرداری‌ها گفت: این موضوع دغدغه ما نیز است، این مورد حدود یک سال پیش از طریق کمیسیون کلان‌شهرها مطرح شد و نماینده سازمان میراث‌فرهنگی در آن حضور نداشت، اگر چه آنچه در این مصوبه آمده است به شهرداری‌ها اجازه می‌دهد با تأیید سازمان میراث‌فرهنگی نسبت به تملک بناهای تاریخی اقدام کنند این بدان معنا نیست که بناهای نفیس ملی را می‌توانند به تملک خود در بیاورند، بلکه شهرداری‌ها می‌توانند بناهایی که در بافت‌های تاریخی وجود دارد و البته با تایید سازمان میراث‌فرهنگی به تملک خود دربیاورند و نسبت به مرمت آنها اقدام کنند، اما چون دغدغه‌هایی در حوزه میراث‌فرهنگی وجود داشت نامه‌ای با امضای ریاست سازمان میراث‌فرهنگی و وزیر راه و شهرسازی تقدیم معاون اول رئیس‌جمهوری می‌شود تا برای بحث‌های کارشناسی این لایحه به دولت برگردد تا دغدغه‌هایی که دوستداران میراث‌فرهنگی دارند رفع شود.

معاون رئیس‌جمهوری در مورد تغییرات در مدیریت میراث‌فرهنگی استان هرمزگان گفت: موضوع هرمزگان یک موضوع اداری است و هرجا نیاز به اصلاح باشد انجام می‌شود.

وی همچنین در پاسخ به سوالی در مورد تعطیلات زمستانی توضیح داد: وزیر آموزش و پرورش مصاحبه کرد و گفت با کلیات موضوع موافق است و آن را موجب نشاط  برای دانش‌آموزان می‌دانند و ما هم با این طرح موافق هستیم برای اینکه می‌تواند شادی و نشاط ایجاد کند و مزیت‌های جنبی هم دارد مانند کاهش آلودگی در شهرهای بزرگ کشور، اما وزیر آموزش و پرورش در حال بررسی این موضوع است که آیا این موضوع در شورای عالی آموزش و پرورش قابل بررسی و اجرایی است یا نه، اما اگر نیازمند مصوبه مجلس باشد فرآیند آن طولانی‌تر می‌شود، البته بسیاری از نمایندگان محترم مجلس از این طرح حمایت کرده‌اند.

مروری کوتاه بر 82 سال، نقل و انتقال نقش برجسته سرباز هخامنشی مسروقه از تالار شورا در تخت جمشید

پیشینه، تاریخ و نحوه مفقود شدن سردیس :                          

سردیس سرباز هخامنشی اولین بار در سال 1932 طی کاوش مؤسسه شرق شناسی شیکاگو به سرپرستی ارنست هرتسفلد در قسمت ایوان جنوبی کاخ شورا نمایان شد. اما انچه مسلم است این نقش برجسته مربعی شکل  که ابعاد آن 8 اینچ مربع (  51.6  سانتیمتر مربع ؟ ) اعلام شده تا سال 1936 در محل اصلی خود وجود داشته است. پس از اتمام کار هرتسفلد در تخت جمشید در سال 1934، اریک اف. اشمیت در اواخر همان سال، سرپرستی کاوش  تخت جمشید را از جانب مؤسسه شرق شناسی شیکاگو عهده دار شد. نماینده اشمیت دونالد مک کاون اولین شخصی بود که به شکل غیر رسمی مفقود شدن این سردیس را در سال 1936 و بر اساس مستندات موجود، ( عکس های موجود از این سردیس در محل اصلی خود)، که در حال حاضر با شماره

OI 33-280                                                                                                                                                          

Photograph 23188- Negative 12822                                                                                                                                

 در آرشیو موسسه شرق شناسی شیکاگو موجود است به مقامات ایران گزارش می دهد. در تاریخ 26 مارچ 1936 نامه ای رسمی از جانب اریک اف. اشمیت  سرپرست کاوش مؤسسه شرق شناسی شیکاگو به علی اصغر حکمت وزیر وقت فرهنگ و آموزش  ایران نوشته می شود و در آن مفقود شدن این سردیس به شکل رسمی گزارش می شود و وی نیز طبق نامه ای  به اریک اف. اشمیت ناراحتی و نگرانی خود را از این مسئله به شدت ابراز می کند. در بین سال های 1936 تا 1950 هیچ اطلاعی از سرنوشت این سردیس و نقل و انتقالات آن در دسترس نیست. در دسامبر 1950 این سردیس به همراه یک سردیس دیگر که از همین بخش کاخ شورا جدا شده و به سرقت رفته بود، توسط شخصی به نام پاول مالون که دلال اشیاء عتیقه در قاره آمریکا و اروپا بوده، به ترتیب به دو موزه مونترال و تورتنو به فروش می رود. شخصی به نام اف. کلیولند مورگان که یک کلکسیونر اشیاء عتیقه بوده این سردیس را از پاول مالون به قیمت 1000$، خریداری و آنرا به موزه هنرهای زیبای مونترال اهدا می کند.

توقف حراج نقش برجسته سردیس سرباز هخامنشی (سر، بالاتنه همراه با نیزه)، پیگیری حقوقی قضایی و استرداد آن

در تاریخ 29 مهر ماه 96 ایمیلی به معاونت میراث فرهنگی واصل شد که حاکی از نمایش یک قطعه نقش برجسته سرباز هخامنشی متعلق به تخت جمشید توسط «Rupert Wace Ancient Art»  در نمایشگاه پاییزه نیویورک TEFAF  در فاصله زمانی بین 28 اکتبر  تا اول نوامبر 2017 ( ششم تا یازدهم آبان 96) به قصد فروش  بود. فرصت برای توقف نمایش و حراج این نقش برجسته بسیار اندک بود. اگرچه اطلاعات مختصری از مدارک و اسناد مربوط به حفاری های تخت جمشید توسط مؤسسه شرق شناسی شیکاگو در سال 1930 بدست آمده بود  ولی نیازمند کار تطبیقی میدانی، تصاویر وضع موجود و انطباق قطعه سنگ مورد نظر با جای خالی آن در ایوان جنوبی کاخ شورا بود.

کارشناسان معاونت میراث فرهنگی و پایگاه تخت جمشید بلافاصله گزارش تکمیلی را بدلیل حساسیت آن بدور از علنی شدن موضوع تهیه کردند.

گزارش های مربوطه نشان می داد که پیشینه اثر به  مربوط به سال 1936 است و گزارش سرقت توسط دانلد مک کاون معاون وقت سایت تخت جمشید به مقامات ایرانی گزارش شده است ولی مشخص نیست که آیا دولت وقت ایران علیه مرتکبین این اقدام غیرقانونی که دست به جداسازی سنگ برجسته ار کاخ شورای تخت جمشید و خارج کردن آن از کشور زده اند نزد مراجع قانونی داخلی یا خارجی اعلام جرم کرده اند یاخیر، در این راستا نیز هیچ مدرک یا سندی بدست نیامد تا برای اعلام جرم در دادگاه مورد استفاده قرار گیرد.

بر مبنای اسناد بدست آمده؛ در سال های 1950 و 1951، قطعه سنگ موصوف به دو قطعه تقسیم شده بود و توسط فردی به نام پل مالون به موزه های مونترال و تورنتو کانادا فروخته شده بود. قطعه تحت مالکیت موزه مونترال پس از سرقت در سال 2011 در سال 2014 کشف می شود.

بر اساس روال جاری، اقدامات قضایی داخلی و دادخواهی های بین المللی و کلیه مکاتبات و پیگیری ها در یک فرآیند اداری از طریق معاونت حقوقی سازمان با مرکز امور حقوقی بین الملل ریاست جمهوری صورت می گیرد ولی به دلیل فرصت بسیار اندک با مذاکره شفاهی و مکاتبات آنی و محرمانه معاونت میراث فرهنگی با وزارت خارجه و مرکز امورحقوقی بین المللی ریاست جمهوری خواستار اقدام فوری برای متوقف کردن حراج شد.

از آنجائیکه بر اساس تصاویر، نقشه ها و اسناد تعلق این نقش برجسته به تخت جمشید قطعیت داشت گواهی تأیید اصالت و وضعیت خروج اثر موصوف  از کشور برای توقف  فوری طرح توسط معاون میراث فرهنگی امضاء  و به وزارت خارجه و با نظر رئیس محترم مرکز امور حقوقی ریاست جمهوری برای سرعت عمل از طریق نمایندگی ایران در نیویورک و درخواست به دادستانی حوزه نیویورک آمریکا ارایه شد. بدنبال این اقدام  با دستور فوری دادستانی مورد نظر شی موصوف در ساعات آغازین نمایشگاه توسط پلیس آمریکا توقیف و از حراج خارج شد.

پس از توقیف اثر، فرآیند قضایی پرونده جهت اثبات مالکیت ایران بر اثر یاد شده و استخدام وکیل بواسطه مرکز امور حقوقی بین الملل ریاست جمهوری، نمایندگان و وکلای ایران در لاهه آغاز شد. با ارسال اسناد مربوطه توسط وکلا به معاونت میراث فرهنگی، گزارش های تکمیلی، صداقت و اصالت اسناد و مهر و امضاء مجدد آن امور حقوقی و دفاع  از پرونده در دادگاههای مختلف از سوی وکلای ایرانی پیگیری شد.

طرح دعوی به طور همزمان در نیویورک و کانادا با امضاء و تأیید معاون میراث فرهنگی و تلاش فراوان معاونت مجلس و امور حقوقی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری  از جمله مراحل پیگیری قضایی و استرداد اثر به ایران به شمار می رود.

سرانجام دادستانی نیویورک رای استرداد اثربه ایران را صادر کرد و بدنبال آن نیز پرونده مفتوحه در دادگاه کانادا نیز مختومه اعلام شد و سردیس هخامنشی به نماینده ایران در سازمان ملل تحویل شد.

ارسال این اثر بدلیل مشکلات بیمه ای  و نبود پرواز مستقیم موضوعی بود که با وزارت امورخارجه در میان گذاشته شد که خوشبختانه با نزدیکی سفر ریاست محترم جمهور به نیویورک و اخذ مجوز از ایشان این اقدام صورت گرفت.

پیام های فرهنگی استرداد سردیس هخامنشی برای جمهوری اسلامی ایران

استرداد این اثر علاوه بر رویداد مهم فرهنگی برای جمهوری اسلامی ایران به لحاظ داشتن پیام های فرهنگی ذیل دارای اهمیت است:

1- استرداد آثارتاریخی کشورمان  طی سال های گذشته و استرداد این اثر متفاوت از رویکرد و موضع دولت آمریکا  با همراهی و همدلی و ارتباط مجامع فرهنگی،علمي،کارشناسان خارجی و علاقه مندان به هنر و تاریخ ایران در  خارج از كشور صورت گرفت که نشان از ظرفیت دیپلماسی فرهنگی،  اهمیت زبان دیپلماسی و استفاده از آن در بازگشت دیگر آثار کشورمان است.

2- استرداد این اثر همچون بازگشت دیگر آثارفرهنگی کشورمان طی سه سال اخیر مایه امیدواری برای بازگشت دیگر قطعات سرقت شده به کشورمان است.

3- روند و تعامل صورت گرفته  حاکی از آن است که چنانچه ردی از  اسناد و اشیاء سرقتی در هر گوشه جهان باشد می توان  امیدوار بود که موزه ها و دستگاههای قضایی رای به بازگشت آثار بدهند.

4- تقویت بخش پایش و جستجو گروه اموال فرهنگی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و یگان حفاظت می تواند نتایج خوبی را به دنبال داشته باشد. از این رو سازمان باید در این زمینه سرمایه گذاری کند.

5-باگسترش و تقویت همکاری با اینترپل و پلیس های اموال در کشورهای مختلف می توان گامهای موثری در شناخت و شناسایی اموال به سرقت رفته برداشت.

6- سرمایه گذاری و استفاده از ابزار مدرن پایش از زمین ، دریا و هوا باید در دستور کار قرار گیرد.

7- با تحویل سردیس هخامنشی از ریاست جمهوری در روزهای آتی این اثر به خانه خود تخت جمشید بازگشته  و تحویل مرمتگران جهت مرمت آناستیلوژی می شود به گونه ای که با پیدا شدن قطعات دیگر عینا در جای خود نصب شود.

 

 

خواندن 260 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395