سه شنبه, 17 مهر 1397 ساعت 10:49

الزامات سه‌گانه برای کاهش قاچاق سوخت

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

وجیهه زمانی

 عصر اقتصاد:  قاچاق سوخت از چالش‌های اقتصاد کشورمان بوده است و اگرچه با سهمیه‌بندی بنزین و ایجاد سامانه‌های سوخت در چند سال گذشته با کاهش روبه‌رو بود اما تازه‌ترین گزارش‌ها حاکی از این است که این ویروس مخرب مجدداً به جان اقتصاد کشور افتاده است. بر اساس اعلام منابع رسمی در حال حاضر روزانه بین 20 تا 35 میلیون لیتر بنزین و 15 تا 20 میلیون لیتر گازوئیل به شکلی سازمان‌یافته از مرزهای آبی و خاکی به‌صورت غیرقانونی به کشورهای همسایه قاچاق می‌شود. این در شرایطی است که دولت برای سوخت یارانه پرداخت می‌کند و معنای این مطلب این است که قاچاقچیان با دست کردن در جیب 80 میلیون ایرانی به سودهای میلیاردی می‌رسند. شکاف قیمت سوخت در داخل با خارج از مرزها و همچنین افزایش نرخ ارز از مهم‌ترین دلایل افزایش قاچاق سوخت در چند ماه گذشته است. برخی منابع خبری میزان قاچاق سوخت را روزانه 40 میلیون لیتر اعلام کردند. پیش‌ازاین در سال 92 این رقم حدود 5 میلیون لیتر بود. کارشناسان سهمیه‌بندی، بازگشت کارت سوخت و دونرخی کردن سوخت را از راهکارهای کاهش قاچاق عنوان می‌کنند.

 افزایش نرخ ارز و شکاف قیمت سوخت مهم‌ترین دلیل قاچاق

بر اساس جدیدترین قیمت‌گذاری بنزین در کشورهای مختلف جهان قیمت بنزین در ایران بعد از ونزوئلا، ارزان‌ترین بنزین در جهان است. در حال حاضر نرخ بنزین در کشور ما 1000 تومان است و این در حالی است که با کشورهای دیگر شکاف زیادی دارد. قیمت بنزین با ارز آزاد در ترکیه هم‌اکنون در حدود 19 هزار و 300 تومان در هر لیتر، در افغانستان حدود 12 هزار و 400 تومان و در پاکستان حدود 12 هزار و 700 تومان است. همچنین قیمت هر لیتر از این فرآورده استراتژیک نفتی در آذربایجان حدود 8000 تومان، در اردن حدود 25 هزار و 300 تومان، در امارات متحده عربی حدود 11 هزار و 500 تومان و در عراق حدود 10 هزار و 700 تومان است. اختلاف نرخ ارز و شکاف قیمت سوخت هر نوع قاچاق و فروش فرآورده نفتی در خارج از کشور را با سودآوری زیاد همراه کرده است و بهای فراوانی را به جیب قاچاقچیان سرازیر می‌کند؛ بنابراین در چنین شرایطی انگیزه برای قاچاق سوخت افزایش پیدا می‌کند. کارشناسان نسبت به این افزایش بارها هشدار داده‌اند؛ چراکه قاچاق سوخت آسیب‌هایی را چه به لحاظ زیست‌محیطی و چه به لحاظ اقتصادی برای کشور به همراه خواهد داشت و باعث هدر رفت منابع کشور خواهد شد.

از بین رفتن تعادل عرضه و تقاضا

قاچاق سوخت در حالی اتفاق می‌افتد که سرمایه مردم توسط سوداگران قاچاق به‌راحتی از مرزها خارج می‌شود. حسن بهرام نیا، عضو کمیسیون انرژی مجلس دراین‌باره بابیان اینکه قاچاقچیان روزانه سود بسیار زیادی را از این طریق به جیب خود می‌زنند گفت: این خیانت به مردم است و باید به‌شدت با این قضیه برخورد شود؛ چراکه این موضوع نوعی دزدی علنی و ظلم در حق مردم است و می‌طلبد تا دولت و دستگاه‌های نظارتی و دستگاه قضایی به این موضوع ورود پیدا کنند.

علی صادقین، کارشناس حوزه انرژی نیز در خصوص آسیب‌های قاچاق سوخت بابیان اینکه آسیب‌های قاچاق سوخت از سه منظر قابل‌بررسی است، گفت: بعد سیاست‌گذاری، ورود قاچاق کالاهای دیگر و عرضه و تقاضای خود بنزین در داخل کشور که قاچاق سوخت می‌تواند این سه محور را تحت تأثیر قرار بدهد. وی با تأکید بر اینکه قاچاق سوخت در ابتدا وضعیت عرضه و تقاضای داخل را به هم می‌ریزد گفت: در حال حاضر تقاضای بالای 100 میلیون لیتر در روز در داخل کشور برای بنزین داریم اما بخش قابل‌توجهی از آن به‌واسطه اختلاف نرخ‌های جذاب به بیرون از کشور منتقل می‌شود، بنابراین پمپ‌بنزین‌ها با کمبود بنزین مواجه می‌شوند که این اولین بعد در راستای عرضه و تقاضا است.

وی اظهار کرد: دومین موضوع، ارز حاصل از قاچاق سوخت است که می‌تواند با ورود کالاهای قاچاق دیگر تکمیل شود و با توجه به تحریم‌ها و وضعیت گمرک می‌تواند از آن‌سو با ورود کالاهای قاچاق به کشور هم‌زمان باشد که بنابراین بازار محصولات دیگر را به هم می‌ریزد. صادقین افزود: سومین موضوع این است که برنامه‌ریزی برای توسعه صنعت پالایشگاهی کشور با توجه به نبود وضعیت شفاف عرضه و تقاضا به هم می‌ریزد.

 راهکارهای مقابله با قاچاق سوخت

کارشناسان و فعالین این حوزه راهکارهای مختلفی را برای مقابل با قاچاق سوخت پیشنهاد می‌کنند. انسداد مرزهایی که امکان قاچاق سوخت در آن وجود دارد، فعالیت مجدد کارت سوخت‌ها، برخورد با قاچاقچیان متناسب با میزان قاچاق آن‌ها، کنترل جایگاه‌های سوخت و سهمیه‌بندی و دونرخی کردن ازجمله راهکارهای کارشناسان برای کاهش قاچاق سوخت است. آن‌ها با اشاره به لزوم بازگشت کارت سوخت معتقدند استفاده از کارت سوخت و مدیریت مصرف با توجه به اینکه چنین تجربه‌ای را درگذشته داشته‌ایم و میزان حجم قاچاق کنترل و کاهش یافت می‌تواند در این امر تأثیرگذار باشد.

 حسن بهرام نیا در این خصوص بابیان اینکه دولت نرخ سوخت را درزمانی که شرایط اقتصادی مردم بهتر شد باید افزایش بدهد و کارت سوخت را دوباره فعال کند گفت: ضروری است نظارت و پایش از جایگاه‌های سوخت به‌شدت افزایش یابد و از سوی دیگر کنترل بیشتری روی مرزها ایجاد شود و با افرادی که قاچاق سوخت انجام می‌دهند متناسب با میزان قاچاق با آن‌ها برخورد کند.

علی صادقین نیز دراین‌باره گفت: باید نرخ دلار تا حدودی شفاف شود. با توجه به کاهش نرخ ارز این موضوع می‌تواند جذابیت برای قاچاقچیان سوخت کاهش را کاهش بدهد. به گفته وی اختلاف نرخی که باعث ایجاد قاچاق می‌شود باید به‌شدت کاهش یابد و منطقی کردن نرخ سوخت و کنترل نرخ دلار در شرایط کنونی بهترین راه برای کنترل قاچاق سوخت است.

اگرچه نمایندگان مجلس، نیروی انتظامی و دولتمردان تاکنون برای مبارزه با قاچاق سوخت تلاش‌هایی را انجام داده‌اند اما همچنان به راهکار درستی برای جلوگیری از آن نرسیده‌ایم و نیازمند عزم جدی و همکاری دستگاه‌ها برای مبارزه با قاچاق سوخت هستیم؛ چراکه رقم‌های اعلام‌شده در خصوص میزان قاچاق سوخت رقم‌های بزرگ و مهمی برای اقتصاد کشور محسوب می‌شود. به همه این موارد شروع تحریم‌ها و ملاحظاتی که در این شرایط ضروری است صورت گیرد نیز اضافه می‌شود. اگرچه با راه‌اندازی پالایشگاه خلیج‌فارس تا حدود زیادی در واردات بنزین خودکفا شده‌ایم بااین‌وجود مصرف زیاد بنزین باعث می‌شود تا به واردات نیازمند باشیم. در این شرایط ضروری است تا توصیه‌های کارشناسان در این زمینه جدی گرفته شود تا بر این اساس دست دلالان از قاچاق سوخت کوتاه شود.

 

 

خواندن 92 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395