شنبه, 28 مهر 1397 ساعت 10:42

بازی های سیاسی آمریکا و عربستان؛ عامل التهاب بازار نفت  

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

 

هاتف فرج اللهی

عصر اقتصاد: بازی های سیاسی اکنون بازار نفت را محاسره کرده اند و این بازی ها بازار جهانی را رو به سوی تنش هایی می برد که برای معامله گران و تحلیل گران، ناشناخته است. استفاده سیاسی آمریکا از بازار برای تحریم ایران، استفاده سیاسی عربستان برای تحدید هایی در خصوص ناپدید شدن یک خبرنگار و همچنین چالش های خریداران نفت برای جلوگیری از تورم نفتی، نگرانی هایی جدی را برای بازار ایجاد کرده است.

آمریکا و عربستان اما متهمین ردیف اول استفاده سیاسی از بازار هستند. واشنگتن بعد از تحریم های ونزوئلا و ایران اکنون عربستان را برای گم شدن یک خبرنگار عربستانی که در واشنگتن پست کار می کرد، تهدید کرده است و عربستان نیز با صدور بیانیه ای تند جهان را به استفاده از سلاح نفت تهدید کرده است. این آمد و شد های سیاس بازار را به فاز التهاب منتقل کرده است.

در این راستا گفته می شود، فعالان بازار نفت درباره استفاده سیاسی عربستان از سلاح صادرات نفت برای حل و فصل چالش ناپدید شدن یک خبرنگار عربستانی، نگران هستند.

بر اساس گزارش شبکه سی ان بی سی، پس از صدور یک بیانیه خشمگینامه از سوی عربستان که برخی آن را به عنوان تهدید این کشور مبنی بر استفاده از نفت به عنوان سلاحی برای حل وفصل بحران ناپدید شدن جمال خاشقچی به شمار می آورند، بازار نفت ملتهب شده است.

مسئله این است که آیا عربستان، همانند تحریم نفتی عربی در دهه ۱۹۷۰ میلادی، آن اقدام کم سابقه را انجام خواهد داد.

بی گمان، دولت کنونی عربستان به دلیل اتهام های مربوط به صدور دستور ربودن خاشقچی که یک روزنامه نگار عربستانی فعال در روزنامه واشنگتن پست بود، با واکنش هایی بی سابقه رو به رو شده است. ترکیه اعلام کرده که باور دارد مأموران عربستانی خاشقچی را در کنسولگری این کشور در استانبول، دستگیر کرده و او را به قتل رسانده اند. عربستان این اتهام ها را رد می کند.

این رسوایی سبب شده است شرکت ها، افراد بانفوذ و رسانه ها از حضور در یک همایش جذب سرمایه گذاری در عربستان، انصراف دهند. آمریکا و کشورهای اروپایی هشدار داده اند که اگر مشخص شود عربستان در پس قتل احتمالی خاشقچی باشد، عربستان را مجازات خواهند کرد.

این هشدارها سبب شده است عربستان واکنشی تند نشان دهد. این واکنش، به دلایل زیر، بازار نفت را ملتهب کرده است.

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، هشدار داد که اگر اتهام های یاد شده ضد عربستان درست باشد، عربستان با «مجازات هایی شدید» رو به رو می شود. این مسئله پس از آن مطرح شد که نمایندگان کنگره آمریکا، احتمال اعمال تحریم ضد افراد عربستانی را مطرح کردند.

روز بعد از این سخنان ترامپ، رسانه های رسمی عربستان بیانیه ای منتشر کردند که طبق آن، عربستان هرگونه تهدید تحریم اقتصادی، فشار سیاسی یا اتهام های نادرست را رد می کند و هر اقدامی را با اقدامی شدیدتر پاسخ می دهد. اشاره به این که «اقتصاد عربستان نقشی بانفوذ و حیاتی در اقتصاد جهانی دارد»، بسیاری از فعالان بازار را نگران کرد. برخی، این اشاره را به عنوان تهدیدی مبنی بر خودداری عربستان از عرضه نفت و در نتیجه افزایش قیمت نفت، تلقی کردند.

چند ساعت بعد، سفارت عربستان در آمریکا توضیحی درباره این بیانیه صادر و از کسانی که در نتیجه گیری شتاب نمی کنند، قدردانی کرد.

قیمت نفت در آغاز معاملات روز دوشنبه (۲۳ مهرماه) افزایش یافت، اما پس از آن که ترامپ اعلام کرد با پادشاه عربستان صحبت کرده و مایک پمپئو، وزیر امور خارجه آمریکا را به عربستان اعزام کرده است، رشد قیمت ها مهار شد. ترامپ همچنین این احتمال را مطرح کرد که قاتلان خودسر ممکن است مسئول ناپدید شدن خاشقچی باشند.

عربستان روزانه ۱۰ میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه نفت تولید می کند که معادل ۱۰ درصد از تقاضای جهانی نفت است. این کشور روزانه حدود ۷ میلیون بشکه نفت صادر می کند. یکی از دلایل اهمیت تولید نفت عربستان، این است که دولت ترامپ قصد دارد ضد صادرات نفت ایران، تحریم وضع کند. عربستان یکی از معدود کشورهای عضو اوپک است که ظرفیت مازاد تولید نفت دارد. آمریکا برای مهار رشد قیمت نفت به دلیل سیاست های ضدایرانی خود، روی کمک عربستان حساب می کند.

ابهام درباره پیامدهای تحریم های ضد ایرانی و نگرانی درباره توانایی عربستان برای جبران کمبود عرضه نفت، سبب شد قیمت نفت در هفته گذشته به بالاترین حد در چهار سال اخیر برسد.

در دوران حکومت سلمان بن عبدالعزیز و ولیعهد او، محمد بن سلمان، عربستان با رویکرد گستاخانه خود در سیاست خارجی، جهان را متحیر کرده است. در ماه اوت امسال، کریستیا فریلند، وزیر امور خارجه کانادا، از عربستان خواست فعالان حقوق زنان را آزاد کند. عربستان در واکنش، سفیر خود را از کانادا فرا خواند و دیپلمات های ارشد کانادا را از عربستان اخراج کرد، تجارت جدید با کانادا را به حال تعلیق درآورد و دانشجویان عربستانی را وادار کرد از کانادا به عربستان باز گردند.

عربستان و امارات همچنین در ماه ژوئن سال ۲۰۱۷ میلادی ضد قطر تحریم وضع کردند و با وجود فشارهای بین المللی برای پایان دادن به تحریم های اقتصادی و سیاسی، عربستان و امارات همچنان این تحریم ها را حفظ کرده اند.

محمد بن سلمان همچنین در داخل عربستان، صدها عربستانی بانفوذ را دستگیر کرد. عربستان این دستگیری ها را به عنوان تلاشی برای مبارزه با فساد معرفی کرد، اما بسیاری از تحلیلگران باور دارند که این اقدام برای تقویت قدرت حامیان این کشور بوده است.

به طور خلاصه، باید دید که مسئولان عربستان در برابر مجازات های شدید، همانند تحریم های اقتصادی یا خودداری کنگره آمریکا از تأیید فروش سلاح به عربستان، چه واکنشی نشان می دهند.

جان کیلداف، کارشناس مؤسسه اگن کپتال، درباره واکنش شدید عربستان، گفت: فکر می کنم بعید است، اما همچنین فکر می کنم غیرممکن نیست.

نخست این که استفاده از نفت به عنوان سلاح، ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد. اگرچه قیمت بالای نفت می تواند به کشورهای تولیدکننده نفت همچون عربستان در کوتاه مدت کمک کند، افزایش هزینه ها، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، می تواند موجب کاهش تقاضا شود.

وزیران نفت کشورهای تولیدکننده نفت عضو و غیر عضو اوپک در ماه ژوئن این نگرانی را مورد توجه قرار دادند. پس از آن، قیمت ها به رشد خود ادامه داده اند و مصرف کنندگان عمده نفت، همچون هند، درباره افزایش قیمت نفت گلایه کرده اند و کارشناسان برجسته، برآورد خود را از رشد تقاضای نفت کاهش داده اند.

تامار اسنر، از مسئولان مؤسسه نزدک، اعلام کرد این اقدام همچنین می تواند سهم عربستان از بازار نفت را کاهش دهد.

وی گفت: عربستان به عنوان بزرگ ترین صادرکننده نفت، بی گمان توانایی ایجاد شوک جدید قیمت نفت را با کاهش شدید تولید، در اختیار دارد. با این حال، فکر نمی کنم آنها در نهایت وارد این مسیر شوند، زیرا این کار رقیبان منطقه ای و تجاری آنها، یعنی ایران، صنعت شیل آمریکا و انرژی های تجدیدپذیر را تقویت می کند.

دومین مانع عربستان، این است که امکان دادن به رشد قیمت نفت به احتمال زیاد روابط عربستان با دولت آمریکا را تیره می کند. ترامپ که درباره قیمت بنزین در آمریکا پیش از انتخابات میان دوره ای این کشور نگران است، بارها از اوپک خواسته است قیمت ها را مهار کند و به تازگی در نشست مجمع عمومی سازمان ملل نیز این سخنان را تکرار کرده است.

افزایش قیمت بنزین در آمریکا قدرت خرید آمریکایی ها را تهدید می کند و امیدواری آنها به اقتصاد را کاهش می دهد.

در نهایت، اگر دیگر اعضای اوپک متوجه شوند که عربستان از سیاست گذاری نفتی برای دستیابی به امتیازهای سیاسی استفاده می کند، عربستان با خطر از دست دادن اعتبار خود رو به رو می شود.

هلیما کرافت، کارشناس بانک آر بی سی کانادا گفت: مسئله این است که آیا عربستان واقعا از سلاح نفت استفاده می کند؟ این کار شهرت عربستان به عنوان یک عرضه کننده پایدار و مطمئن نفت در بازارهای جهانی را خدشه دار می کند.

با این وجود، حتی اگر عربستان اقدامات غیر منتظره ای در بازار نفت به انجام نرساند، همین تهدید ها می تواند به قدر کافی برای معامله گران و به خصوص کشور های وارد کننده نفت مخرب باشد. این سیاسی شدن بازار نفت، به دلیل هوشمندی این بازار، می تواند بیش از حد معاملات را حساس کند که این رویه در نهایت منجر به نوسان های شدید شده و چنین التهاباتی می تواند هم برای سکتور عرضه و هم برای سکتور تقاضا آسیب زننده باشد.

 

 

 

 

خواندن 97 دفعه

نظر دادن

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

جدیدترین عناوین

نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری عصر اقتصاد بلامانع است. عصر اقتصاد مسئولیت مطالب از سایر منابع را عهده دار نمی باشد. 1395